Skip to main content
فهرست مقالات

علم بسیط و علم مرکب

نویسنده:

ISC (7 صفحه - از 5 تا 11)

کلید واژه های ماشینی : علم بسیط و علم مرکب، ادراک، علم مرکب، صدر المتألهین، انسان، دین، فلسفه، منطق، اندیشه، ادراک بسیط

خلاصه ماشینی:

"فیلسوف بزرگ شیراز پس از تقسیم علم به دو قسم‌ بسطط و مرکب مسئله‌ای را بر آن مترتب ساخته که دارای‌ اهمیت بسیار است او بر این عقیده است که هر فرد از افراد انسان بحسب اصل فطرت خود از طریق علم بسیط،حق‌ تبارک و تعالی را ادراک می‌کند زیرا طبق آخرین نظریات و تحقیقاتی که حکمای اسلامی به آن رسیده‌اند آنچه از یک‌ شی‌ء بالذات،مدرک واقع می‌شود چیزی جز نحوهء وجود آن نیست،از سوی دیگر این مسئله را نیز مسلم فرض‌ کرده‌اند که وجود و هستی هر شی‌ء جز هویت آن،که عین‌ ربط به وجود حق است چیز دیگری نمی‌باشد. درست‌ است که عنوان ناطق در اصطلاح حکما بمعنی درک کلیات‌ مطرح شده ولی این مسئله نیز مسلم است که اگر درک‌ کلیات تحقق نپذیرد،علم مرکب تحقق نخواهد یافت؛ دلیل این امر آن است که وقتی انسان به مرحله درک کلیات‌ نایل می‌شود می‌تواند از موضوع مورد ادراک خود فاصله‌ بگیرد و آن را از بیرون مورد بررسی و تأمل قرار دهد و این‌ همان چیزی است که در تحقق علم مرکب برای انسان‌ ضرورت دارد. عقل و اندیشه به آن معنی که صدر المتالهین آن را علم مرکب‌ می‌نامد جز یک نوع درک فلسفی،چیز دیگری نیست زیرا وقتی انسان چیزی را درک کند و بتواند از موضوع مورد ادراک خود فاصله بگیرد و آن را از بیرون مشاهده نماید در واقع نوعی تفلست کرده و از موضع یک فیلسوف سخن‌ گفته است نکته‌ای که در عبارات صدر المتالهین وجود دارد و نباید از آن غافل ماند این است که او در عین اینکه‌ تکلیف و رسالت را مسبوق به علم مرکب می‌داند این‌ حقیقت را نیز یادآور شده است که علم مرکب می‌تواند ناشی از کشف و شهودن باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.