Skip to main content
فهرست مقالات

برهان جهان شناختی در فلسفه غرب

نویسنده:

ISC (11 صفحه - از 70 تا 80)

کلید واژه های ماشینی : برهان، خدا، برهان جهان‌شناختی در فلسفه غرب، حرکت، آکویناس، محرک، برهان جهان، برهان علیت، علت، وجوب

خلاصه ماشینی:

"سوم اینکه،در تقریر یادشده برخلاف مدعا سلسله‌ علل،در واقع متناهی فرض شده است و پیداست که اگر سلسله متناهیی از وسطها وجود داشته باشد باید طرفی‌ داشته باشند اما اگر سلسله،نامتناهی فرض شود در آنصورت چنین استلزامی در کار نخواهد بود؛درست همانطور که نمی‌توان یک خط متناهی را بدون دو طرف فرض کرد اما در مورد یک خط نامتناهی این سخن صادق نیست. ببیان دیگر اگر سلسله‌ وسطها از سمت معلول طرفی ندارد چرا از سمت علت‌ نتواند بیطرف باشد و چنانچه گفته شود در سمت معلول طرف‌ نسبی وجود دارد در مورد سمت علت نیز این سخن گفته‌ می‌شود و این با نامتناهی بودن سلسله علی سازگار است. نقد جان هاسپرس‌21 یکی دیگر از منتقدان براهین آکویناس،جان هاسپرس‌ است وی در کتاب درآمدی به تحلیل فلسفی(11)می‌گوید که رایجترین تقریر از برهان جهان‌شناخی،برهان دوم‌ آکویناس یعنی برهان علیت است،برطبق این برهان چون‌ هر چیزی علتی دارد پس جهان نیز باید علتی داشته باشد و علت جهان خداست. هاسپرس سپس به نقدی از کانت بر این برهان اشاره‌ می‌کند بدین‌قرار که لفظ علت را تنها باید در قلمرو عالم‌ طبیعت بکار برد و تجربه ما قادربه‌درک علیت در مورد خارج از قلمرو عالم طبیعت نیست،و می‌پرسد که آیا نمی‌توان جهان را مانند سلسله نامتناهی اعداد بی‌آغاز دانست؟آیا نمی‌توان قائل شد به اینکه جهان دوازده‌ بیلیون سال پیش با یک انفجار بزرگ آغاز نشده است و جهان حتی با یک خلق الهی نیز آغاز نشده است؛جهان‌ همیشه بوده است؛گواینکه البته فیزیکدانان و ستاره‌شناسان فی الحال ظاهرا موافق با نظریه انفجار بزرگ‌ در باب آغاز جهان هستند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.