Skip to main content
فهرست مقالات

عرفان پیر هرات

نویسنده:

ISC (30 صفحه - از 11 تا 40)

کلید واژه های ماشینی : خواجه عبد الله، پیر، عرفانی، حدیث، طریقت، سالک، حق، عرفان پیر هرات، بقا، سلوک

خلاصه ماشینی:

"لکن بر روی هم خواجه در این‌باره نظری شبیه به اراء اهل تشیع دارد و به اصل‌ «امر بین الامرین»و«الایمان بین الجبر و الاختیار»معتقد است،چنانکه در یکجا گوید:«جبر بند است و قدر ویران،میان این دو آهسته می‌ران»، و در رسالهء کنز السالکین او بابی آمده است در بیان قضا و قدر،که آهسته می‌ران»، از اجبار آدمی در کارها و تقدیر ازلی در امور جهان سخن می‌رود،و این نظر با قطعه‌ای که چند بیت آن نقل می‌شود تحکیم و تایید می‌گردد: هر تنی را رنگ و بوئی داده سلطان ازل‌ هر سری را سرنوشتی کرده دیوان ازل‌ هر وجودی در حقیقت مظهر سری شده‌ تا شود پیدا ز سرش علم پنهان ازل‌ اختیار ما چه سنجد پیش تقدیر جمله را چون گوی گردان کرده چوگان ازل ولی پس از این قطعه ناگهان طرح سخن دگرگون می‌شود و موضوع اختیار آدمی و حکمت ثواب و عقاب بشیوه معتزله در میان می‌آید: «یا عبد الله،آدمی فاعل مختار است،و طاعت در کار است. دوستی حق است، و دیگر وسواس است،»23 دربارهء سماع نیز خواجه،گرچه سخنی که صریحا دال بر انکار باشد نگفته،و در«صد میدان»و«منازل السائرین»سماع را یکی از مقامات و منازل‌ سلوک به‌شمار آورده و در طبقات الصوفیه آن را مقامی شایسته داده است،لکن‌ خود در زندگانی خویش از استغراق در حالات جذبه و بی خودی اجتناب داشته، و ظاهرا بحکم آنچه دربارهء او می‌دانیم،جز یکبار در جوانی،در روزهائی که‌ به نباذان رفته بود24،گرد سماع و دست افشانی نگشته است،چنانکه پیر و مراد او،ابو الحسن خرقانی نیز اهل سماع نبود و تنها یکبار برای نگهداشت‌ خاطر ابو سعید ابی الخیر به رقص برخاسته بود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.