Skip to main content
فهرست مقالات

شرح مشکلات کتاب اقلیدس از فارابی

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : خط ،الجسم ،فارابی ،کانت ،الخط ،امتداد ،الامتداد ،لیس ،البسیط ،الامتداد الی جهة ،انما ،جهة ،دون ،عرض ،الجسم قد یمکن ،النقطة ،واحد ،نهایة ،اوقلیدس ،نهایة الخط یسمیها المهندسون النقطة ،الجهات ،الخط دون البسیط ،قوله ،البسیط دون الجسم ،نهایة الخط ،المقادیر ،الترتیب ،یمکن ،معقولة ،شی‌ء

خلاصه ماشینی:

"همهء اینها آماده است و من توانستم‌ بیشتر آنها را از روی عکس نسخه‌های خط مغربی تار و سخت خوانای کتابخانه‌های‌ بادلیان،اکسفورد،اسکوریال،مادرید و برلین با رنجی فراوان به خط خود بنویسم‌ و برای ماشین‌نویسی آماده سازم از این پاره است«کلام فی شرح المستغلق من صدر المقالة ال ولی و الخامسة من‌ کتاب اوقلیدس»که به گواهی نامش باید در ریاضی و هندسه باشد ولی سراسر آن‌ منطق است و کاوشی است از تعریف‌هائی که اوقلیدس در آغاز دو مقالهء نخستین و پنجمین‌ اصول یا اسطقسات از رهگذر مقولات ارسطو طالیس کرده است و چنانچه اشتاین اشنایدر در سرگذشت فارابی(ص 73)گفته است جنبه فلسفی آن بیشتر است از جنبهء ریاضی‌ آن. اعنی ان هذه اذا اخذت‌ لم تقرن الیها الاشیاء التی تحس معها لا الحرارة و لا البرودة و لا البیاض و لا السواد و لا الحرکة و لا السکون و لا اسباب شی‌ء من هذه،بل تجرد الا قاویل علی ماهی معقولة فی هذه‌ الصناعة،و کما انها مقترنه فی الحس بالوان او بالحرارة او بالبردة او غیر ها من المحسوسات‌ اولا و بذاتها کذالک هی ایضا مقترنة بعضها ببعض. و اذا کان الخط انما یمتد الی جهة واحدة،فنهایة الخط یکون ایضا من عدم هذا الامتداد،فلم یبق له جهة امتداد اصلا،فیکون نهایة الخط غیر منقسمة و لا فی جهة من الجهات. و ذلک ان النسبة بین المقادیرلما کانت قد تکون متشابهة،و قد تکون متفاضلة،و لو اتفقت،فاراد ان تجد المقادیر التی بینها نسبة،فقال:معنی قولی:مقادیر لها علی الاطلاق ای العلوم هو هذا المعنی انها ضوعفت،امکن ان یزید بعضها."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.