Skip to main content
فهرست مقالات

مبانی زبانشناختی تفسیر عقلانی وحی از دیدگاه معتزله

نویسنده:

ISC (8 صفحه - از 87 تا 94)

کلید واژه های ماشینی : معتزله، وحی، عقل، کلام، خدا، متکلم، مبانی زبانشناختی تفسیر عقلانی، صفات، قاضی عبد الجبار، معرفت

خلاصه ماشینی:

"قاضی عبد الجبار که فکر اعتزال در آثار او به اوج خود رسیده،این مطلب را چنین بیان‌ می‌کند که«کلام خداوند بر عقلیات،چون توحید و عدل دلالت نمیکند»1 وی در مورد دیگری تعبیر محکمتری بکار می‌برد و می‌گوید:«دلالت‌ ابتدائی قرآن بر عقلیات محال است»2معتزله کلیه آیاتی را که پیرامون‌ توحید و صفات خدا سخن گفته براساس اصول عقلی موردقبول خود معنا می‌کنند و معتقدند که بدون پذیرفتن این اصول عقلی نمی‌توان از آیات چیزی فهمید. قاضی عبد الجبار در آثار خود گاهی روی حالات متکلم تکیه می‌کند و گاهی روی صفات او وگاهی‌ (5)-در رابطه با این عقیده اشاعره یک سؤال جالب وجود دارد و آن این است که میان‌ کلام نفسانی الهی قدیم موردنظر اشاعره و عقیده مسیحیت درباره«وحی عیسوی»چه‌ رابطه‌ای وجود دارد. ممکن است کسی یم جمله خبریه بگوید اماقصد اخبار نکرده باشد،پس برای حصول دلالت باید احراز کرد که‌ آیا متکلم قصد اخبار کرده است یا نه و احراز از این قصد نیز به شناخت صفات‌ و حالالت متکلم مربوط می‌شود. دلالت موقعی تحقق پیدا می‌کند که انسان‌ بدست آورد که آیا متکلم بطور جدی سخن می‌گوید یا هزل اراده کرده‌ است؟آیا وی اگر به شکل اخبار سخن می‌گوید واقعا اخبار اراداه کرده‌ است؟اگر به شکل امر سخن می‌گوید واقعا امر اراده کرده است یا منظور وی مثلا تمنی و ترجی است؟قاضی می‌گوید برای تحصیل دلالت باید این‌ (6)-رجوع کنید به مقدمه«متشابه القرآن»از قاضی عبد الجبار. منظور وی از تعبیر اضطرار اینست که در عالم انسانها راه معلوم شدن صفات و قصد (8)-به نظر می‌رسد آراء قاضی عبد الجبار درباره مقدمات و روش فهم کلام و تفسیر متون،با آرائی که نظریه‌پردازانی چون«دیلتای»و«شلیرماخر»که«هرمونیتیک جدید»را بنیانگزاری کرده‌اند قابل‌مقایسه است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.