Skip to main content
فهرست مقالات

تمایز خبر از انشا

نویسنده:

ISC (14 صفحه - از 121 تا 134)

کلید واژه های ماشینی : خبر، انشائی، انشاء، منطق، صدق و کذب، تمایز خبر از انشا، ارسطو، قضیه، فارابی، خونجی

خلاصه ماشینی:

"»1 فارابی باتوجه به تاویل‌پذیری انشاء به خبر و داشتن تصور روشن از مساله و به‌ عنوان راه‌حلی در رفع مشکل نهفته در تعریف خبر،تعریف ارسطو را با اضافه کردن‌ قیدی بازسازی می‌کند: «قول جازم آن است که در ساختار اصلی خود (ببنیتها)و بالذات یا صادق است و یا کاذب است، نه بالعرض و بالقوه(وقتی که در اثر تاویل،ساختار اصلی خود را از دست بدهد)»2 نکتهء جالب این است که وی«نداء»را هم به همین صورت قابل تاویل به جملهء خبری می‌داند و به وسیلهء قید«با لذات لا بالعرض»آن را هم از تعریف خبر خارج‌ می‌کند. )نیازمند این همه بحث مفصل نیست چرا که بنا به تعریف خبر،اینها از تعریف خارج‌اند،در پاسخ‌ باید گفت:سخن در این است که تعریف خبر به چیست؟آیا تعریف به ساختار نحوی‌ است یا به مضمون و محتوای معنایی؟به‌ویژه باتوجه به این نکته که برخی از این‌ جملات دارای دو ضلع متساوی النسبه هستند یعنی بین اخبار و انشاء مشترک‌اند لذا نه‌ تنها به لحاظ ساختار نحوی و ظاهری بلکه باتوجه به تحلیل معنایی هم نمی‌توان به‌ ملاکی برای تمایز خبر از انشاء دست یافت. 2ولی در شرح کتاب العبارهء ارسطو به هنگام گزارش اختلاف و تردید منطقیون در اینکه«نداء»قول جازم است یا مفرد قول حق را موافق مفرد انگاشتن نداء دانسته است و البته در صورت اینکه نداء قابل تصدیق و تکذیب انگاشته‌ شود،راه‌حل را در این می‌داند که آن،ساختار نحوی قول جازم را ندارد پس ببنیتها قول‌ جازم نیست اما در تحلیل معنایی چون به لحاظ معنا در حکم جملهء خبری است پس‌ صدق و کذب‌پذیر است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.