Skip to main content
فهرست مقالات

اندیشه های فلسفی جابر بن حیان (4)

نویسنده:

(22 صفحه - از 29 تا 50)

کلید واژه های ماشینی : بشرط لا ،خضوع ،جابر بن حیان ،واجب‌الوجود ،بشرط ،واجب ،تعلق ،ذات ،جسم ،وجود مطلق ،ماده ،اعتبار ،ماهیت ،شیئی ،خداوند ،وجود مقید ،عرض ،موجود ،وجود لا بشرط ،بالذات ،ترکیب ،خضوع در برابر غیر ،عدم خضوع ممکن و واجب ،اندیشه‌های فلسفی جابر ،امکان ،خضوع و عدم خضوع ،موجود مطلق ،کلی ،تعلق و عدم خضوع ،علت

خلاصه ماشینی:

"حاجی سبزواری می‌گوید: و الفرد کالمطلق منه و الحصص‌ زید علیها مطلقا عما و خص سپس در شرح آن می‌گوید: «و المراد بالمعلوم و الخصوص هنا السعة و الضیق بحسب الوجود العینی الغیر المنافی للفردیة و هذا کثیر الدور علی السنتنا طبقا لاهل الذوق فیطلقون علی الوجود الحقیق الممتنع الصدق علی‌ کثیر لفظ الکلی و العام و المطلق و یعنون به المحیط الواسع و علی نحو من الوجود الحقیق لفظ الخاص و المقید و الجزئی و یعنون المحدود المحاط و من هذا القبیل اطلاق الاشراقین لفظ الکلی‌ علی رب النوع»1 یعنی:«مقصود از عموم و خصوص،در اینجا سعه و ضیق به حسب وجود عینی است‌ که منافات با فردیت ندارد و این-به مطابقت اهل ذوق-بر زبان ما بسیار جاری‌ می‌شود. آنها وجود مطلق را بر چیزی‌که محدود به حدی خاص‌ نیست-یعنی حقیقت وجودی که عین حیثیت امتناع از عدم و عین منشاء بودن برای‌ آثار است و به نحو اعلی و ابسط،جامع همه وجودات است-و وجود مقید را بر وجود محدود،اطلاق می‌کنند»2 مولوی می‌گوید: ما عدمهاییم و هستی‌های ما تو وجود مطلقی فانی نما 3 خواجه بزرگوار طوس،در ذیل عبارت شیخ رئیس:«النمط الرابع فی الوجود و علله» می‌فرماید: (1)-همان مدرک صفحه 36. آری تعلقها بر تعلقها و«ظلمات‌ بعضها فوق بعض»2 بررسی مناط تعلق حال که خضوع و تسلم موجود مقید و محدود و متناهی و محاط و جزئی و خاص را در برابر تعلقات،مرور کردیم،جا دارد که به پیروی از صدر حکما و متالهان،فیلسوف‌ برجسته شیرازی در قرن دهم و یازدهم هجری-که کاخ بلند حکمت متعالیه را پی‌ افکنده و آنچنانش استوار کرده که از باد و باران حوادث گزندی ندیده-به تحلیل این‌ مطالب بپردازیم که موجود متعلق و وابسته به چه لحاظ،تعلق و وابستگی دارد؟به‌ لحاظ ماهیت،امکان یا موجودیت بعد از عدم؟ پر واضح است که ماهیت امری غیرقابل جعل بالذات و جعل بسیط و غیر موجود بالذات است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.