Skip to main content
فهرست مقالات

اندیشه های فلسفی جابر بن حیان (4)

نویسنده:

ISC (22 صفحه - از 29 تا 50)

کلید واژه های ماشینی : بشرط لا، خضوع، جابر بن حیان، واجب‌الوجود، بشرط، واجب، تعلق، ذات، جسم، وجود مطلق

خلاصه ماشینی: "حاجی سبزواری می‌گوید: و الفرد کالمطلق منه و الحصص‌ زید علیها مطلقا عما و خص سپس در شرح آن می‌گوید: «و المراد بالمعلوم و الخصوص هنا السعة و الضیق بحسب الوجود العینی الغیر المنافی للفردیة و هذا کثیر الدور علی السنتنا طبقا لاهل الذوق فیطلقون علی الوجود الحقیق الممتنع الصدق علی‌ کثیر لفظ الکلی و العام و المطلق و یعنون به المحیط الواسع و علی نحو من الوجود الحقیق لفظ الخاص و المقید و الجزئی و یعنون المحدود المحاط و من هذا القبیل اطلاق الاشراقین لفظ الکلی‌ علی رب النوع»1 یعنی:«مقصود از عموم و خصوص،در اینجا سعه و ضیق به حسب وجود عینی است‌ که منافات با فردیت ندارد و این-به مطابقت اهل ذوق-بر زبان ما بسیار جاری‌ می‌شود. آنها وجود مطلق را بر چیزی‌که محدود به حدی خاص‌ نیست-یعنی حقیقت وجودی که عین حیثیت امتناع از عدم و عین منشاء بودن برای‌ آثار است و به نحو اعلی و ابسط،جامع همه وجودات است-و وجود مقید را بر وجود محدود،اطلاق می‌کنند»2 مولوی می‌گوید: ما عدمهاییم و هستی‌های ما تو وجود مطلقی فانی نما 3 خواجه بزرگوار طوس،در ذیل عبارت شیخ رئیس:«النمط الرابع فی الوجود و علله» می‌فرماید: (1)-همان مدرک صفحه 36. آری تعلقها بر تعلقها و«ظلمات‌ بعضها فوق بعض»2 بررسی مناط تعلق حال که خضوع و تسلم موجود مقید و محدود و متناهی و محاط و جزئی و خاص را در برابر تعلقات،مرور کردیم،جا دارد که به پیروی از صدر حکما و متالهان،فیلسوف‌ برجسته شیرازی در قرن دهم و یازدهم هجری-که کاخ بلند حکمت متعالیه را پی‌ افکنده و آنچنانش استوار کرده که از باد و باران حوادث گزندی ندیده-به تحلیل این‌ مطالب بپردازیم که موجود متعلق و وابسته به چه لحاظ،تعلق و وابستگی دارد؟به‌ لحاظ ماهیت،امکان یا موجودیت بعد از عدم؟ پر واضح است که ماهیت امری غیرقابل جعل بالذات و جعل بسیط و غیر موجود بالذات است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.