Skip to main content
فهرست مقالات

هماهنگی عقل و معارف وحیانی دین در حکمت صدرایی

نویسنده: ؛

تابستان 1380 - شماره 69 علمی-پژوهشی (18 صفحه - از 203 تا 220)

کلیدواژه ها : عقل ،وحی ،برهان ،حکمت متعالیه ،مکتب تفکیک ،معارف دینی

کلید واژه های ماشینی : حکمت متعالیه ،ملا صدرا ،صدرا ،متعالیه ،معارف دینی ،دلیل نقلی ،عقلی ،دلیل عقلی ،دینی ،ظواهر ،نقلی ،عقل و وحی ،عقل و معارف ،فلسفی ،توفیق میان عقل ،عقل و دین ،ظواهر قرآن ،حقیقت فلسفی ،حقیقت دینی ،برهان عقلی ،اصول عقلی ،فلسفی ملا صدرا ،وحدت حقیقت فلسفی ،تحصیل معارف ،فلسفی معاد ،هماهنگی میان عقل ،سه‌راه ظواهر ،ظواهر نصوص ،وحدت حقیقت ،اثبات معاد

یکی از نخستین محصولاتی که توسط ملاصدرا در زمینة مستعد حکمت متعالیه به بار نشست، نظریة توفیق و هماهنگی میان عقل و وحی است. حکمت متعالیة ملاصدرا در مقام داوری تنها به برهان ملتزم است. معارف دینی از نظر حکیم متاله از سه راه ظواهر نصوص، عرفان و حجت عقل قابل تحصیل است. در این میان، ادلة نقلی تنها با احراز چند شرط مهم از جمله عدم تعارض با اصول عقلی قابل اعتنایند. بدین ترتیب هیچگاه میان دلیل عقلی که دلالتش قطعی است و دلیل نقلی (با دلالت ظنی) معارضه ای رخ نداده و در صورت وقوع، دلیل عقلی ترجیح می یابد. برخی از پیروان حکمت متعالیه میان عقل و بخشهای مختلف معارف دینی نسبتهایی چون معیار و میزان، مصباح و سرانجام مفتاح یافته اند. ملاصدرا در اجرای عملی طرح توفیق میان عقل و دین، به اثبات فلسفی معاد جسمانی نیز اقدام می کند. این تلاش او از جهاتی چند قابل تأمل است. در ادامه، نظریة «وحدت حقیقت فلسفی و حقیقت دینی» به عنوان مبنای طرح توفیق عقل و دین مطرح شده و برخی از آراء مخالفان گزارش می شود. سرانجام تفاوت روی آورد متألهانی چون طباطبایی با نگرش صدرالمتألهین مورد تأکید قرار می گیرد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.