Skip to main content
فهرست مقالات

نمونه یی از شیوه های ابتکاری دانشمندان اسلامی در فن فرهنگ نویسی

نویسنده: ؛

کلید واژه های ماشینی : زبان عربی ،دانشمندان اسلامی ،اهل تحقیق و نویسندگان هر ،بچهء ،بچهء هر ،زبان فارسی ،اهل تحقیق ،گویندگان و نویسندگان ،بخش دوم ،کتاب سر ،فهم قرآن ،مخصوص ،فصل اول ،بخش اول ،فصل دوم ،دوم ،اهل العصر ،انواع کوچک ،کار می‌برند

بخش دوم کتاب نیز که دربارهء خصایص نحوی و ترکیبی زبان عربی است‌ مانند بخش اول مشتمل بر مطالب بسیار ارزنده و سودمندی است که در فصولی‌ دسته‌بندی و مدون شده و گویندگان و نویسندگان را بسیار به کار افتد.اگر خداوند منان توفیق و مجالی عنایت فرماید در گفتار دیگری دربارهء آن بحث خواهد شد.آنچه درین گفتار آورده شد،ترجمهء نمونه‌ای است از بخش اول کتاب‌ سر الادب فی مجاری کلام العرب علامه نامی ثعالبی نیشابوری که موارد استعمال‌ کلمات متقارب المعنی و خصوصیت و تعریف کامل هر یک را در ضمن دسته‌بندی‌ منظم،در ابواب و فصول گوناگون بیان کرده است.چنان‌که در آغاز این گفتار اشاره‌ شد،اهل تحقیق و نویسندگان هر زبانی را به مطالعه و مراجعه این‌گونه کتب و مراجع‌ که در شاخه‌های مختلف لغت‌شناسی نوشته شده کمال نیاز است،زیرا درین گونه‌ کتابها به گونه‌ای روشن موارد استعمال و معانی خاص کلماتی که مفاهیم آنها به هم‌ نزدیک و در یک زمینه است بیان شده است. شاید بسیاری از گویندگان و نویسندگان غیر عرب زبان،کلماتی را در زبان‌ عربی که معانی آنها به هم نزدیک است،هم معنی(مترادف)گمان کنند مانند:حب‌ و شغف و بغض و شنأن و بطل و شجاع و غیرها ولی پس از مطالعهء این کتاب و نظایر آن متوجه می‌شوند که هر کدام مورد استعمالل خاص دارد و آشنایان به فنون فصاحت‌ و بلاغت هر کلمه را در جای خود به کار می‌برند.همچنین خوانندهء این نوع کتابها به وسعت شگرف‌آمیز زبان عرب پی می‌برد که برای صفات و حالات گوناگون از یک چیز لغات فراوانی وضع شده که گوینده و نویسنده را با آوردن یک کلمه از ذکر جمله یا قیود و صفات توضیحی برای ادای مقصود بی‌نیاز می‌کند،چنان‌که فی‌المثل‌ برای بچهء شیرخوار،رضیع و برای بچهء از شیر گرفته فطیم و برای بچهء تازه به راه افتاده‌ کلمهء دارج به کار می‌برند.همچنین می‌فهمند که برای بچهء هر جانور لعنتی خاص وجود دارد که با همان کلمه معنی روشن می‌شود و نیازی به آوردن کلمهء متممی نیست، مانند:دغفل برای بچه فیل و مهر برای بچه اسب و عجل برای بچهء گاو.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.