Skip to main content
فهرست مقالات

جایگاه کتاب خلاف شیخ طوسی در فقه مقارن

نویسنده:

(18 صفحه - از 177 تا 194)

کلید واژه های ماشینی : فقه ،فقه مقارن ،مذاهب ،اجتهاد ،فقها ،کتاب ،کتاب خلاف شیخ طوسی ،شیخ طوسی در فقه مقارن ،خلاف شیخ طوسی در فقه ،شیعه ،جایگاه کتاب خلاف شیخ ،مذاهب فقهی ،هجری ،آرای ،ابو حنیفه ،اختلاف ،باب اجتهاد ،کتب خلافیات ،آرای فقهی مذاهب اربعه ،شافعی ،تفاوت خلاف و فقه مقارن ،باب اجتهاد مسدود ،بیان آرای علمای شیعه ،شیخ طوسی در کتاب خلاف ،اختلاف ابو حنیفه ،احکام ،مالک ،اسلامی ،فقه مقارن و خلاف ،مقایسه

زمانی که در اهل تسنن باب اجتهاد مسدود شده بود،فقهای شیعه با الهام از قرآن و سنت پیامبر(ص)و ائمه(ع)،به اجتهاد ادامه دادند و از این گذشته،بر ضد روش انحصار مذاهب فقهی عمل کردند؛چنانچه شیخ طوسی در کتاب خلاف افزون‌ بر بیان آرای علمای شیعه،آرای فقهی مذاهب اربعه و دیگر مذاهب همچون اوزاعی‌ را ذکر کرده است. سنجش مذاهب فقهی گاهی به طریق و عنوان«خلاف»یا«اختلاف»و یا «مختلف»و گاهی«الفقه المقارن»انجام شده است.برخی بر این باورند که خلاف و مقارن یکی نیستند و برخی آن دو را یک موضوع می‌دانند.در این نوشتار،ضمن طرح‌ این نظریات به دلایل و مستندات هرکدام اشاره شده است.با توجه به آنچه که در بارهء تفاوت خلاف و فقه مقارن گفته شده،به نظر می‌رسد فقه مقایسه‌ای ابتدا از طریق خلاف انجام شده است و بیشترین کتب را در این باره به خود اختصاص داده، ولی فقه مقارن اصطلاح جدیدی است که احیانا خلاف را نیز در خود جای داده‌ است.

خلاصه ماشینی:

"2 ابن خلدون در این خصوص گفته است:«به دلیل تفاوت آرا و نظریات‌ مذاهب گوناگون اسلام در بین مردم اختلاف توسعه عظیمی یافته و مقلدان اختیار داشتند که از هرمجتهدی که بخواهند تقلید کنند،سپس هنگامی که کار تقلید به‌ پیشوایان چهارگانه منتهی شد که از علمای شهرهای بزرگ بودند و مردم حسن ظن‌ به ایشان داشتند،آن وقت تنها مراجع تقلید،ایشان بودند و مردم منحصرا از پیشوایان مزبور تقلید می‌کردند و تقلید از غیر آنان ممنوع گردید؛زیرا رسیدن به‌ مرحله اجتهاد کار دشواری شده بود و به گذشت زمان دانشهایی که از مواد آن به‌ شمار می‌رفت و به شعب گوناگون تقسیم یافته بود و کسانی هم یافت نشدند که در جز این مذاهب چهارگانه(حنفی،مالکی،شافعی،حنبلی)بحث و تحقیق کنند،لذا -------------- (1)-نشریه دانشکده الهیات مشهد،شماره 92،مقاله استاد شانه‌چی تحت عنوان«اختلاف الفقهاء و کتب‌ خلافیات». 1 تقسیم‌بندی برخی از فقها دربارهء کتب خلافیات نیز مؤید این نظریه است؛ چه آن‌که ایشان کتابهای خلاف را به چهار قسم تقسیم نموده‌اند:قسم اول کتبی‌ هستند که برای رد مذهب مخالف نویسنده و تثبیت مذهب مؤلف نوشته شده‌اند؛ مثل اختلاف مالک و شافعی که در الام شافعی آمده است؛قسم دوم کتبی هستند که اختلاف مذهب دو تن از ائمه فقه یا اختلاف بین دو مذهب فقهی را بدون نظر به‌ تثبیت و نقض بیان نموده‌اند؛مثل اختلاف علی و عبد الله بن مسعود که در الام‌ شافعی آمده است؛قسم سوم کتبی هستند که شامل اختلاف فقهای بلاد یا ائمه‌ مذاهب مشهور و یا اختلاف مذاهب می‌باشند،گرچه منقرض شده باشند؛مثل‌ اختلاف الفقهای طبری و..."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.