Skip to main content
فهرست مقالات

تکلیف ما لا یطاق در اندیشه مولانا و متکلمان مسلمان

نویسنده: ؛

پاييز و زمستان 1378 - شماره 45 و 46 (20 صفحه - از 209 تا 228)

کلید واژه های ماشینی : لا یطاق ،یطاق ،خداوند ،خداوند به جواز تکلیف ،بندگان ،مست ،عدم جواز تکلیف ،جواز تکلیف ،حرج ،عفو ،عدم جواز ،مستی ،جایز ،قائلین به جواز تکلیف ،اختیاری ،یطاق به آیه ،الله ،خداوند بندگانش ،دانستن خداوند ،یطاق آیات ،حق‌تعالی ،خداوند دفع کرده‌اند ،الأعمی حرج ،تکلیف فراتر ،خداوند جایز ،ابو لهب ،ابو حامد محمد ،ابو حامد ،ابو الحسن اشعری ،ربنا لا

1-بر پایهء قادر مطلق و لا یسأل دانستن خداوند و عدم اعتقاد به قاعدهء مهم‌ کلامی و حسن و قبح عقلی،اشاعره جایز و ممکن می‌دانستند که خداوند بندگانش را نسبت به انجام دستوراتی فراتر از قدرت و توان(ما لا یطاق)آنان،مکلف سازد و به‌ دلیل عدم انجام مأمور به،در روز قیامت مؤاخذه و عقابت کند. 2-معتزله،شیعه و ما تریدیه با اعتقاد به حکمت،عدل،و کرم الهی و نیز عقلی‌ و ذاتی شمردن حسن و قبح افعال،تکلیف ما لا یطاق را از این جهت که نتیجه‌ای‌ ندارد،فعلی عبث می‌شمارند و مؤاخذه بندگان را در این گونه موارد،حتی از طرف‌ خداوند،قبیح می‌دانند و معتقدند که از سوی باری تعالی چنین اوامری صادر نشده‌ است و ثواب و عقاب بندگان منحصر در اعمال اختیاری و مقدور آنان است. 3-با نگانی به آرا و اقوال مولانا جلال الدین-بویژه در بحثهای مربوط به‌ جبر و اختیار و تشبیه و تنزیه-درمی‌یابیم که او در این باب،موضع معتزله،شیعه و ما تریدیه دارد و صراحتا بیان می‌کند که خالق اختر و گردون،امر و نهی جاهلانه‌ نکرده است و همچنین در مورد کسانی که با داعیهء قادرتر دانستن خداوند به جواز تکلیف ما لا یطاق معتقدند،می‌گوید آنان گرچه که احتمال عجز و ناتوانی را از خداوند دفع کرده‌اند،ولی او را سفیه و جاهل پنداشته‌اند.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.