Skip to main content
فهرست مقالات

محکم و متشابه و جایگاه آن در برداشت های قرآنی

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : متشابه، محکم، احکام، قرآن، تأویل، فهم، محور، تعریف، محمد حسین طباطبائی، مراد

خلاصه ماشینی:

"به نظر می‌رسد درس-هدایتی که از آیه شریفه‌ می‌آموزیم این است که در فهم قرآن کریم اولا باید توجه داشت که قرآن شامل محکم-متشابه است، ثانیا از متشابه قرآن،با عنایت به دو نکته،می‌توان‌ بهره برد:یکی مرجعیت محکمات برای آن‌ها که‌ وصل«ام الکتاب»دارند-دیگری توجه به این که‌ تأویل متشابه را نمی‌توان از پیش خود-احیانا براساس دانش‌های محدود-گرایش‌های گوناگون‌ خود به دست آورد-در مورد علم به تأویل متشابه‌ و این که آیا مختص خداوند متعال است یا کسان‌ دیگری هم می‌توانند به چنین دانشی دست یابند،از دیرباز مباحثی در گرفته است. (22) در این باره روایاتی نیز در جوامع روایی شیعه و سنی وجود دارد(32) برخی محور این بحث را بر چگونگی«واو»در: «و الراسخون‌ فی العلم» قرار داده‌اند که اگر«واو»عاطفه باشد، (به تصویر صفحه مراجعه شود) راسخون در علم عطف به«الله»است در استثنای از عدم آگاهی بر تأویل متشابه‌ آگاه‌اند-اگر«واو»استیناف باشد فقط خداوند است که چنین آگاهی دارد. بلکه برای عکس آن نیز مانع عقلی به نظر نمی‌آید؛مثلا در قرآن می‌خوانیم: «ان الذین آمنوا-الذین هادوا-الصابئون و النصاری من آمن بالله-الیوم الاخر-عمل‌ صالحا فلا خوف علیهم-لا هم یحزنون» (23) ممکن است در دایره فقه سیاسی-چهارچوب‌ کاوش از وظایف حکومت اسلامی در قبال‌ سایر مذاهب(لااقل مذاهب الهی-معتقد به خدا و معاد)با تمسک به این آیه شریفه گمان رود که حکومت اسلامی لازم است-به اصطلاح-با تسامح مذهبی برخورد کند؛گرچه این بحث‌ جوانب-جنبه‌های گوناگونی دارد که در جای‌ خود قابل بحث-بررسی است،هم چنین‌ تفسیر آیهء شریفه نیازمند دقت-بررسی کافی‌ است،(33)اما به نظر می‌رسد در کنار این آیهء شریفه لازم است آیهء محکمی همچون آیهء «و من یبتغ غیر الاسلام دینا فلن یقبل من» (43)را به‌ خاطر داشت."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.