Skip to main content
فهرست مقالات

سیمرغ در چند حماسه ملی

نویسنده:

ISC (8 صفحه - از 44 تا 51)

کلید واژه های ماشینی : سی‌مرغ، حماسه‌های ملی، پرنده، اساطیری، شاهنامه، گرشاسب، ایران، قصص، یشت، کوه

خلاصه ماشینی:

"معروفترین این پرندگان،پرندگان دریاچه«ستامغال»3میباشد که بالاخره بدست‌ «هرکول»قهرمان قهرمانان تاریخ اساطیر مغرب زمین قلع و قمع شدند4 بدین طریق از آنجا که فردوسی برای تنظیم شاهنامه خود از روایات گوناگونی‌ استفاده نموده،میتوان حدس زد که وی خواه بمنظور حفظ کلیه داستانهای مربوط به سیمرغ و خواه به علل دیگری که هنوز بر ما پوشیده است،از هردو سیمرغ یاد کرده است (1)-برخلاف آنچه مشهور است،قهرمان اول حماسه‌های ملی رستم نپست:در اوستا و روایات حماسی کهن ایران،این لقب به گرشاسب تعلق داشته و تقریبا کلیه اعمال‌ برجسته و نمایانی که به رستم نسبت داده میشود،در حقیقت مربوط به گرشاسب است‌ در شاهنامه فردوسی از گرشاسب به اسم سام،پدربزرک رستم،یاد شده و فقط در گرشاسب‌ نامه اسدی طوسی است که گرشاسب مقام دیرین و واقعی خود را باز یافته و با فتوحات‌ نمایان و دلاوری خود موجب تحسین و اعجاب همگان میگردد. کنم با تو پیمان و عهد درست‌ کز آن برنگردم بعهد درست‌1 که نیکی نمایم به پیوند تو بوم بنده در پیش فرزند تو ستایش کنم مر ترا شب و روز پس از پاک‌یزدان گیتی‌فروز بدو سام فرخنده گفتا بگوی‌ مرادی که داری به پیشم بپوی‌ که من سر نه پیچم هم از رای تو بیایم به هرجا به هم‌پای تو مراد دلت را بدست آورم‌ ابر دشمن تو شکست آورم‌ سرش را بکوبم بگرز گران‌ تنش را بدرم به تیغ بران‌ بدو گفت سیمرغ کی نامدار یکی زشت‌پتیاره نابکار به گیتی ورا نام ارقم بود چو او بدگهر جادوی کم بود گهی بر زمین است گه بر زمان‌ گهی همچو تیر است و گه چون کمان‌ بفرمان دادار پروردگار یکی بچه آرم به سال هزار هزار و دگر پرورش میدهم‌ ز نخجیر او را خورش میدهم‌ و لیکن از این ارقم بدلقا برآید ز جادوئی نر اژدها سه نوبت مرا بجه خورده است پیش‌ نتابم بدای جادوی تیره کیش (نقل از نسخه خطی کتابخانه ملی پاریس ظهر صفحه 246) بطوریکه ملاحظه میشود،تأثیر تمدن و معتقدات اعراب از یک طرف و انحطاط نوع حماسی از طرف دیگر،پرنده کوه‌پیکر و بی‌مانند اساطیر ایران و شاهنامه فردوسی را بصورت مرغ زبون و ناتوانی که برای رهائی از چنگ ارقم دیو به سام پناه میبرد درآورده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.