Skip to main content
فهرست مقالات

شیوه های اخذ مالیات در مناطقی از عشایر لر نشین ایران

نویسنده:

ISC (18 صفحه - از 15 تا 32)

کلید واژه های ماشینی : مالیات، عشایر، مناطقی از عشایر لر، دام، رده‌های، جمع‌آوری مالیات، بز، شیوه‌های اخذ مالیات در مناطقی، خانوار، طایفه

گرفتن مالیات در تمام دوره های تاریخ ایران از سکنه شهرها، روستاها و عشایر همه مناطق متداول بوده است. با این وجود شیوه جمع آوری مالیات ها منطبق با محیط و فرآورده های محیطی و ارزش محلی آن ها متغیر بوده است. در پهنه سکونتی عشایر لرنشین به دلیل گستره زیاد آن، طبیعی است که شیوه جمع آوری مالیات ها بسیار متفاوت باشد. زیرا فرمانروایان، والیان، کلانتران و سرپرست های مناطق مختلف دارای سیاست واحدی نبوده اند. بررسی تاریخ اجتماعی این مناطق نیز این گوناگونی سیاست ها را تایید می کند. آنچه مسلم است،این است که این مالیات ها به دو صورت نقدی و جنسی جمع آوری می شده اند. در این میان چون گردش حجمی پول در عشایر نسبت به شهرها و روستاها بسیار کند و کاربرد آن بسیار کمتر بوده است، از این رو مقدار مالیات را نسبت به فرآورده های کشاورزی و دامی عشایری تعیین می نمودند منتهی به شیوه محلی بر روی هر واحد از فرآورده ها، ارزش پولی نیز می گذاشتند که به سهولت به هم تبدیل و مقدار مالیات بنا بر رضایت توده های عشایری نقدی و یا جنسی قابل پرداخت باشد. در جمع آوری مالیات قدرتمند بودن و یا نبودن سران و رهبران در مقدار مالیات تاثیر فراوان داشت. تمام شواهد نشان دهنده این واقعیت است که اجحاف های فراوانی در این مالیات گیری ها اعمال می گردید، در مقاله حاضر سعی بر این بوده است که در بررسی انواع مالیات های عرفی، نقدی یا جنسی، شیوه های تبدیل و اخذ آن ها در فصول و زمان های مورد نظر، از منابع معتبر بهره گرفته شوند. به هر رو باید اذعان داشت که تا کنون همه مالیات هایی که طبق عرف و سنت از توده های عشایری گرفته می شد در هیچ منبعی جمع آوری و پژوهش آن عملی نگردیده است تا برای ثبت در تاریخ های محلی مکتوب و یادگار مانند.

خلاصه ماشینی:

"مثلا اگر تخمین زده می‌شد که از یک‌ تخم 10 تخم از زمین آبی برداشت می‌گردد،بنابراین از هر خیش زمین که 410 کیلوگرم بذر پاش داشته حدود 4100 کیلوگرم برداشت خواهد شد و هنگامی‌که این مقدار برداشته پس از چانه‌زدن‌ها مورد تأیید طرفین قرار می‌گرفت،آن‌وقت 27%از کل محصول برداشت شده را که‌ قبلا تخمین زده شده بود،بایستی رسما بابت مالیات بپردازند و این مقدار مالیات بین‌ نمایندگان خان به نسبت زیر تقسیم می‌گردید: میرزا 2% دو نفر تفنگچی 2%(هرکدام 1%) کدخدای روستا 5% سهم خان 18% جمع 27% از 18%گندم و یا هر محصول دیگری که به انبار خان برده می‌شد سهم دولت مرکزی‌ نیز براساس قراداد بین طرفین داده می‌شد و این نوع مالیات‌گرفتن مورد تایید حکومت‌ مرکزی نیز بود و تا قبل از اصلاحات ارضی نیز در عشایر کوچنده متداول و رسمیت داشت و کشاورزان خود را کشت‌کاران شخص خان محسوب داشتند. علاوه بر همه این‌ها حکومت هم برای خود مالیات‌های دیگری‌ می‌گرفت زیرا سردار اسعد بختیاری در تاریخ بختیاری خود می‌نویسد: «دیوان برحسب توان مالی خانوارها از آن‌ها مالیات می‌گیرد،جمع‌آوری این مالیات‌ها باید با صواب دید و موافقت سرپرست طایفه و یا ماموران او انجام گیرد و این مالیات که مقدار زیادی‌ هم نیست سالیانه چنین اخذ می‌گردد: 1-مالیات شیر از گاو شیرده 300 دینار(هر هزار دینار برابر با یک قران) 2-مادیانی که برای کره گرفتن است 1000 دینار(یک قران) 3-خر 200 دینار(2/0قران) 4-شتر 300 دینار(3/0قران) 5-گوسفند 700 دینار(7/0قران)» (سردار اسعد،1362:5-434) نتیجه‌گیری سرپرستان خانوارهای عشایر کوچنده هم همانند روستائیان و شهروندان رسما مالیات سالیانه‌ می‌پرداختند،اساس اخذ این مالیات بر اقتصاد غالب آن‌ها یعنی دامداری استوار بود ولی از مختصر زراعت آن‌ها نیز مالیات دریافت می‌گردید."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.