Skip to main content
فهرست مقالات

نقد آرا در تعاریف و نظریه های گونه شناسی یاریگری

نویسنده:

ISC (22 صفحه - از 101 تا 122)

کلید واژه های ماشینی : طبقه‌بندی، اجتماعی، خودیاری، دگریاری، علوم اجتماعی، تعاون، تعریف، جامعه، هم‌کاری، کار

یاریگری اصطلاحی بین رشته ای در علوم اجتماعی و زیستی است، که به دلیل ماهیت خاستگاه این علوم و وجود فرضیه های زمینه ای و جهان بینی و جوهره رقابتی حاکم بر جوامع غربی، نسبت به اهمیت فوق العاده‌اش در زندگی اجتماعی و حتی زیستی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. مسایل یاد شده و پیچیدگی فی نفسه پدیده های اجتماعی، ابهام ها و اشکال های فراوانی را در تعریف های یاریگری و به تبع آن در طبقه بندی های غالبا دوتایی آن به وجود آورده است. کارهای میدانی تنی چند از مردم نگاران و مردم شناسان ایرانی، در چند دهه گذشته، خوشبختانه پایه ای از توصیف های نسبتا دقیق و واقعی را فراهم ساخته است تا بتوان از آن پایگاه و منظر به نقد تعریف ها و طبقه بندی های موجود دست زد. جان کلام نوشته حاضر این است که طبقه بندی های موجود فاقد ملاک و قدرت لازم برای جداسازی ماهوی انواع یاریگری از یکدیگر می باشند. اگرچه پس از طبقه بندی های جوهری اولیه، می توان و حتی لازم است از همه این گونه شناسی های غالبا دوتایی برای طبقه بندی های ثانویه و تدقیق کار سود جست. در پایان، مقاله اشاره ای نیز به تحولات انواع جوهری یاریگری در طول تاریخ دارد.

خلاصه ماشینی:

"باید پرسید آیا فقط تعاون یک ساخت اجتماعی مرکب‌ از عوامل مؤلفه متعدد است؟آیا در جامعه ساخت‌های اجتماعی دیگر که مرکب از عوامل‌ مؤلفه متعددی باشند وجود ندارد؟آیا تنها ادراک مفهوم تعاون بسیاردشوار است؟آیا فهم‌ دیگر ساخت‌ها و مفاهیم اجتماعی آسان است؟ تعریف نافراگیر(غیرجامع) ساروخانی در دایره المعارف علوم اجتماعی در تعریف همکاری می‌نویسند:«هر کنش متقابل‌ اجتماعی که در آن افراد یا گروه‌ها کار و فعالیت خود را به‌صورتی کم‌وبیش سازمان یافته و با کمک متقابل به هم می‌آمیزند،تا هدفی مشترک تحقق پذیرد. در این مورد خاص به نظر ما مهم‌ترین ملاک این است که بدانیم چه کسانی با چه‌ موقعیت اجتماعی-اقتصادی‌ای به چه کسان دیگری و در چه موقعیتی و به چه منظور و یا منظورهایی کمک می‌کنند؟آیا یاری‌دهندگان و یاری‌گیرندگان یکی هستند یا نیستند؟اگر یکی‌ نیستند عمل همکاری،یک‌طرفه است یا دوطرفه و در پس این عمل،چه منظورها و اهداف‌ واحد یا متفاوتی وجود دارد؟جالب آنکه پس از کشف این طبقه‌بندی و تحدید و تعریف‌ هرکدام،دریافتیم که بخشی از طبقه‌بندی ما درباره انواع همکاری به نوعی در فرهنگ و زبان‌ ایرانی وجود داشته است و شاید به واسطه اهمیت فوق العاده یاریگری در جامعه ما و همچنین‌ قدمت بسیار جمع‌گرایی‌43روستایی دیرپای ایران و دلایل دیگر چیزی که از نظر صاحب‌نظران‌ علوم‌اجتماعی به دور مانده؛برای روستاییان ایرانی قابل درک و تفکیک بوده است،هم‌چنان‌که‌ در برخی زبان‌ها،واژهء قتل عمد و قتل غیرعمد و اتفاقی،باهم متفاوت‌اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.