Skip to main content
فهرست مقالات

نمادهای طبیعی، کاوش هایی در کیهان شناسی

نویسنده:

ISC (10 صفحه - از 203 تا 212)

کلید واژه های ماشینی : اجتماعی، انسان‌شناسی، داگلاس انسان‌شناس شهیر بریتانیایی، بدن، کتاب، نظری، مناسک، مناسک‌گرایی، مری داگلاس انسان‌شناسی، داگلاس تظاهرات منسکی

نوشتار حاضر حاصل نگاهی به کتاب نمادهای طبیعی از مری داگلاس انسان شناسی شهیر بریتانیایی است و باید آن را گزارشی تفسیری از این کتاب دانست. در این جا سعی شده که با شروع از مبانی و زمینه این اثر، منظر خاص آن مشخص شود. سپس با مبنا قرار دادن مفاهیم کلیدی کتاب، پنداره نظری اثر شرح داده شده و روشن گردد که چگونه داگلاس تظاهرات منسکی و مباحث خداشناختی (تئولوژیک) متناظر با آن ها را در ارتباط با شرایط/ موقعیت اجتماعی عاملین، تبیین می کند. این کتاب حاصل تاملی نظری بر مواد مردم نگارانه در جهت ایجاد یک نظریه است. آشنایی با کتاب های نظری - به ویژه این کتاب به خاطر مباحث خاصی که در قلمرو انسان شناسی دین و اعتقادات مطرح کرده - ضرورتی برای حوزه انسان شناسی ایران است که تا حال کمتر خود را درگیر مباحث نظری کرده است ...

خلاصه ماشینی:

"مری داگلاس(-1921)انسان‌شناس بریتانیایی، در نمادهای طبیعی:کاوش‌هایی‌ در کیهان‌شناسی سعی دارد که برای تظاهرات‌ منسکی و مباحث نظری متناظر با این مناسک، (*)کارشناس ارشد انسان‌شناسی تبیینی براساس ساختار اجتماعی ارایه دهد و نشان دهد که چطور ساختار اجتماعی بر تظاهرات منسکی و مباحث خداشناسی اثر گذاشته و در آن‌ها ابراز می‌شود. نکته این‌جاست که به نظر داگلاس مناسک‌گرایی در مذهب همبسته با شرایط/موقعیت اجتماعی خاص است: «وقتی یک گروه اجتماعی اعضایش را محکم‌ در قیودات اجتماعی می‌گیرد،مذهب‌ مناسک‌گرا است،و وقتی این قیودات سست‌ می‌شوند مناسک‌گرایی زوال می‌یابد» ( Douglas 1970:13-14 ) ولی شرایط/موقعیت اجتماعی تنها بر اجرای‌ مناسک تأثیر نمی‌گذارد،بلکه خداشناسی و دکترین‌های مذهبی هم به‌طور متناسبی از این‌ شرایط/موقعیت متأثر می‌شوند: «با مرزهای سست اجتماعی و مناسک ضعیف، انتظار خواهم داشت که تأکیدهای اعتقادی بر حالات درونی و احساسی باشد»( Ibid:14 ). با آن‌چه گذشت،براساس آرای داگلاس‌ دربارهء اثر گروه و شبکه بر کیهان‌شناسی،وی‌ دیدگاه دنیوی‌17نسبت به جهان را فراورده‌ای‌ مدرن نمی‌داند،بلکه آن‌را در هر زمان و مکانی‌ که قیودات گروهی ضعیف هستند و شبکهء متمرکز بر فرد قوی است،ممکن می‌داند ( Ibid:139 )،کما این‌که خود وی شواهد و مثال‌هایی از دیدگاه دنیوی را در گروه‌ها و اقوام ابتدایی و ساده ارایه می‌دهد که اصولا وارد جهان مدرن نشده‌اند،وقتی وابستگی‌های‌ گروهی ضعیف شده‌اند و فرد در تقابل با افراد دیگر قرار دارد عینی‌ترین و در دسترس‌ترین‌ چیزی که امنیت و موفقیت او را تضمین‌ می‌کند،امکانات مادی وی است:نه مقدس و نه کفرآمیز،دنیوی."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.