Skip to main content
فهرست مقالات

مسأله حاکمیت و مشروعیت آن در عهد کریم خان زند

نویسنده:

ISC (12 صفحه - از 179 تا 190)

کلید واژه های ماشینی : کریم خان، کریم خان زند، مشروعیت، صفوی، حکومت، طایفه، شاه، سلطنت، ایلات، عهد کریم خان زند

طایفه زند که از گمنام ترین طوایف ایلات لرستان تا اواخر قرن دوازدهم بود؛ نقش مهمی در تاریخ ایران بعد از سلسله صفوی ایفا کرده است. کریم خان سردار زند زمانی به قدرت رسید که جامعه ایران حدود سه دهه و اندی سخت ترین مصایب و حقارت آمیزترین شکست ها و بار گران جنگ ها و مالیات ها را تحمل کرده بود و نیاز مبرمی به آرامش و صلح داشت. اما مشروعیت حکومت بعد از انقراض صفویان به صورت نوعی بحران سیاسی درآمده بود. از این رو تدبیر و درایت کریم خان برای حل این معضل و مشروعیت حکومت اش ابتکار جدیدی در معنا و مفهوم حکومت محسوب می شود. گرچه در ابتدای قدرتش عنوان وکل الدوله را انتخاب کرد؛ اما اندکی بعد وکیل الرعایا را برگزید و بدین ترتیب علی الظاهر قدرت اش را ناشی از اراده رعیت تلقی کرد. این مقاله مساله حاکمیت و مشروعیت آن را در دوران کریم خان مورد بررسی قرار می دهد.

خلاصه ماشینی:

"این مقاله مسأله حاکمیت و مشروعیت آن را در دوران کریم خان زند مورد بررسی قرار می‌دهد. برای توده‌های مردم مسلم کرده بود که رهبری و سلطنت حق خاندان صفوی است و لاغیر. شکست سپاهیان شاه شهر را به مدت 9 ماه به محاصره درآورد و آن را دچار قحطی ساخت؛به طوری که جمع کثیری از حکومت محمود و اشرف جانشین‌اش بر ایرانیان گران و تحقیرآمیز بود و مردم آنان را متمر برای سلطنت خویش مشروعیت کسب کرد و دوازده سال با قدرت حکومت نمود. عادل شاه-که حکومت غرب ایران را به عهده داشت و علیه برادرش قیام کرده بود. لرستان بازگشت و برای تقویت نیروهایش از کریم خان رئیس طایفه زند دعوت کرد که مشترکا دربار شاه اسماعیل سوم گردید و شهرت طایفه زند و کریم خان فراگیر شد. ابتدا با صلابت مقاومت کرد و سرانجام سپاهیان کریم خان را در آستر آباد شکست داد و به‌ اسماعیل سوم صفوی و در واقع حاکمیت کریم خان آغاز گردید و منطقه‌ای از فلات ایران و یا اکنون زمان آن فرا رسیده بود که کریم خان اساس حاکمیت و قدرت خویش را برای مردم‌ اولین بار در تاریخ ایران برای مردم این سرزمین نقشی در حاکمیت قائل گردید. (12)-حیدر میرزا پسر بزرگ شاه اسماعیل ثالث را که در شیراز بود بعد از فوت کریم خان،صادق خان به واهمه اراده ادعای‌ وی در غیاب کریم خان از فرصت استفاده کرد و تمام امکاناتش که در اختیار داشت برای دست‌یابی به‌ گرچه کریم خان امپراطوری صفوی و نادری را تحت حاکمیت خویش در نیاورد اما"

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.