Skip to main content
فهرست مقالات

شعر و ادب/ مجاز در پهنه بلاغت اسلامی

نویسنده:

(9 صفحه - از 189 تا 197)

کلید واژه های ماشینی : مجاز ،بلاغت ،شعر ،صور خیال در شعر فارسی ،معنی ،علاقه ،استعمال ،استعاره ،حقیقی ،حقیقت ،لفظ ،معنی حقیقی ،واژه ،شعر و ادب ،بلاغت مجاز ،کلمه ،مراد ،تشبیه ،معنی مجازی علاقه‌ای غیر ،انسان ،استعمال لفظ در معنی حقیقی ،پهنه بلاغت ،معنی حقیقی و معنی مجازی ،کاربرد ،مجاز عقلی ،استعمال لفظ ،بلاغت اسلامی ،معنی لغوی و اصطلاحی مجاز ،زبان فارسی ،مجاز لغوی

خلاصه ماشینی:

"این کلمه گاهی به صیغهء مفعولی(محقوقه)به معنی ثابت شده‌ می‌باشد؛مراد ما در این گفتار از حقیقت، استعمال لفظ یا عبارت در موضوع له اصلی‌ خویش چنان که در شعر زیر واژه‌های‌ گربه،شیر و پلنگ در معنای حقیقی خود به‌ کار رفته است: «گربه شیر است در گرفتن موش‌ لیک موش است در مصاف پلنگ»3 معنی لغوی و اصطلاحی مجاز «مجاز»مصدر میمی است به معنی‌ گذشتن و عبور کردن. 01 علاقهء مجاز چنین نیست که هر واژه‌ای صلاحیت‌ افادهء معنی مجازی داشته باشد بلکه باید نوعی‌ پیوستگی و مناسبت میان معنی حقیقی و مجازی وجود داشته باشد؛ 11 مانند بین زیر: هر آن که تخم بدی کشت و چشم نیکی داشت‌ دماغ بیهده پخت و خیال باطل بست مراد از دماغ در این بیت،فکر بیهوده‌ است که در دماغ است یعنی شاعر فکر را به‌ محل و مکانی که اندیشه در آن است‌ نامگذاری کرده است. 72 تطور مجاز هر چند امروزه همگی صاحبنظران‌ علی بیان-همان‌طور که گذشت-متفقند که مجاز استعمال لفظ است در غیر موضوع‌ له خود با قرینه‌ای که مانع از ارادهء معی‌ حقیقی شود و آن گونه که شرح داده شد میان تشبیه،استعاره و کنایه با مجاز تفاوتهایی وجود دارد لکن این اتفاق نظر از آغاز وجود نداشته است. سکاکی(م626/)نخستین کسی‌ است که در علم بیان حد و مرز تشبیه،مجاز استعاره و کنایه را به گونه‌ای روشن مشخص‌ کرده و همان گونه که در آغاز بحث‌ یادآور شدیم مجاز را به صورت استعمال‌ لفظ در غیر معنای موضوع له خود تعریف‌ کرده با قرینه‌ای که مانع از ارادهء معنای‌ حقیقی بشود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.