Skip to main content
فهرست مقالات

ابن سینا و منطق

نویسنده:

مترجم:

ISC (25 صفحه - از 66 تا 90)

کلید واژه های ماشینی : منطق، ابن‌سینا، ارسطو، واژگان، تصور، تصدیق، فارابی، عربی، یونانی، معقولات

خلاصه ماشینی: "43 شایان ذکر است که او،در دو فصل اول مدخل به هیچ‌وجه بحث زبان و پیوستگی آن با منطق را مطرح نکرده،53تنها به بیان دیدگاههایش پیرامون موضوع و فایدهء منطق پرداخته‌ است؛درنتیجه احساس می‌کند که بتواند این بحث را بدون طول و تفصیلهای بیهوده و به‌ گونه‌ای موجز سروصورت دهد. آیا این بدین سبب است که تصورات منطقی،تنها از مرحلهء استدلال،که وابستگی ویژه‌ای به زبان دارد،نشأت می‌گیرد؟هرچند که هریک از ما کلام او را[به گونه‌ای‌]تفسیر می‌کند و من نیز اطمینان به درک کامل آن ندارم،ولی بظاهر، سعی او بر این است که ادعایی قویتر و مستدلتر از آنچه من در آثار نویسندگان معاصر و پیشین او یافته‌ام،برای نقش واژگان در منطق مطرح کند. مثلا ابن سینا،در ابتدای فصل«جش»می‌نویسد:(فنقول ان اللفظة التی کانت فی لغة الیونانیین تدل علی معنی الجنس کانت تدل عندهم بحسب الوضع الاول علی غیر ذلک،ثم نقلت بالوضع الثانی‌ الی المعنی الذی یسمی عند المنطقیین جنسا)ما می‌گوییم که همانا کلمه‌ای که در زبان یونانی دلالت می‌کند بر معنای جنس،برحسب وضع اول بر غیر این معنا دلالت داشته است،سپس به سبب وضع دوم به معنایی نقل داده‌ شده است که منطقیون آن را جنس می‌نامند. ولی،از آن‌جا که ناچار از به کار بردن کلمات است‌]و بویژه،با نظر به این‌ که رویه بدون تصور واژه توانایی ترتیب دادن به معانی را ندارد،بلکه چه‌بسا رویه همان نجوای واژه‌های تصور شده،در ذهن باشد[چنان‌که برخی فکر را این‌گونه تعریف کرده‌اند]،درنتیجه لازم است کلمات،احوال و کیفیتهای گوناگونی داشته باشد؛با اختلاف این احوال،کیفیت معانی نیز دگرگون می‌شود تا شرایطی به دست‌ آورند که بدون وجود کلمات نیل بدان میسور نیست."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.