Skip to main content
فهرست مقالات

سرمقاله: حقوق متقابل مردم و حکومت اسلامی در نهج البلاغه

نویسنده:

ISC (7 صفحه - از 4 تا 10)

خلاصه ماشینی:

"حضرت در دو خطبه به‌ صراحت از حق والی و رعیت یاد کرده و آن را بعد 2lاز حق خدا بزرگترین حق دانسته که خدای تعالی‌ تعیین کرده است،اهمیت سخن آن امام بیشتر از این جهت است که خود حاکم اسلامی منتخب و منصوص است و-به‌اتفاق همهء اصحاب-از دانش فراوان و حکمت الهی برخوردار بوده،و زبان او بیان ناب اسلام و اسلام ناب است،و گفتارش مقرون به کردار. » چنان‌که ملاحظه می‌شود حضرت علی علیه السلام‌ نیز منشأ حقوق را آفریدگار متعال می‌داند که‌ مالک و عادل است،و از روی حکمت برای‌ حاکم بر مردم حقی تعیین کرده که فرمانبرداری‌ رعیت از اوست،تا جامعه نظم و آرامش لازم را داشته باشد،و هم از آن جهت که حاکم وظایف‌ بیشتری در پیشگاه الهی دارد،و باید ضمن‌ مساوات با فرودستان برای صلاح و فلاح مردم‌ کوشش کند،اما حق همواره دوسویه است. مثلا وقتی از آن حضرت‌ راجع به صلاح و فساد عامهء مردم می‌پرسند،به‌ صراحت صلاخ و فسادشان را وابسته و مربوط به خواص جامعه می‌شمرند،و از جمله خواص، حکام را نام می‌برند که نگهبان خلق الله هستند،و اگر ستم‌پیشه شوند و در احکام جور و ناراستی‌ (1)-بجاست پاسخ امام خمینی رحمة الله علیه را هنگامی‌ که اختلاف دیدگاه بعضی جمعیت‌های روحانی در حضورشان مطرح شد و نظرشان را خواستار شدند نقل کنیم که فرمودند:بروید با هم برای خدا کار کنید،این اختلاف‌ها از نفسیات است. 1» در این خطبه نیز مانند خطبهء پیشین«حق»را طرفینی و دوسویه می‌شمرد،و برای هریک از مردم و حاکم سه حق ذکر می‌فرماید و نخست‌ حق مردم بر حاکم را شرح می‌دهد،بدین قرار: 1-حاکم باید خیرخواه مسلمانان باشد،و جز آنچه صلاح دین و دنیای آنان است نیندیشد و نگوید و فرمان ندهد و عمل نکند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.