Skip to main content
فهرست مقالات

گزارشی کوتاه از شرکت در کنفرانس نجوم در شریعت اسلام

نویسنده: ؛ ؛

پاييز و زمستان 1380 - شماره 72 و 73 علمی-ترویجی (3 صفحه - از 193 تا 195)

کلید واژه های ماشینی : کنفرانس نجوم در شریعت ،رؤیت هلال ،خورشید در زمان غروب ،زمان غروب خورشید ،غروب خورشید ،غروب ،رؤیت هلال ماه ،ماههای قمری ،هلال ماه ،زمان غروب ،غروب ماه ،سمت ماه و خورشید ،اختلاف سمت ماه ،فقها ،ارتفاع ماه ،غروب ماه و خورشید ،اردن ،سماوی ،استهلال ،ماه و خورشید ،شریعت اسلامی ،مغرب ،سمت خورشید و ماه ،قمری ،نجومی ،بنیاد پژوهشهای اسلامی ،علمای نجوم ،هیئت دربارهء مسائل رؤیت ،سمت ،مرکز خورشید

اختلاف بین فقها و دانشمندان هیئت، مشکلی است که میان فقه اسلامی و علم هیئت‌ دربارهء مسائل رؤیت هلال و طلوع آنها وجود دارد.از جمله عوامل این است که دانش‌ ستاره‌شناسی علم حدس و تخمین است و با اعمالی مانند طالع‌بینی و پیش‌گویی درهم‌ آمیخته است که شریعت مقدس آن را حرام‌ می‌داند.از سوی دیگر در رؤیت هلال بین علمای‌ نجوم نیز اختلاف وجود دارد.به همین دلیل به‌ کارگیری وسائل نجومی در رؤیت هلال از نظر فقها مورد تایید نیست.در مقابل،عده‌ای را عقیده بر آن است که شرع عمل به محاسبات را باطل نمی‌داند؛مانند سبکی و علمای مالکی از جمله قرافی صاحب الفروق. که هرچه اختلاف سمت ماه و خورشید در زمان‌ غروب خورشید بیشتر باشد شانس رؤیت ماه در ارتفاع کمتر،بیشتر است. بنابر آن‌که ماههای قمری پس از رؤیت هلال‌ آغاز می‌شود،رؤیت هلال ماه از اهمیت خاصی‌ برخوردار است.رؤیت هلال کار آسانی نیست؛ زیرا به عوامل متعددی بستگی دارد؛همانند: مکان رؤیت،ارتفاع ماه از افق ناظر،شفاف بودن‌ جو زمین،فاصله زاویه‌ای بین ماه و خورشید، زمان طلوع ماه و غروب خورشید و.... در چند سال گذشته به‌طور نظری و با محاسبات لازم و نتایج حاصل از عمل استهلال‌ در روزهای 29 و 30 هر ماه قمری سعی شده‌ است معیارهایی برای پیش‌بینی زمان صحیح‌ هلال به دست آید و جداولی به همین منظور تهیه گردد،پس از ثبت موارد زمان غروب‌ خورشید،زمان غروب ماه،فاصله زمانی بین‌ غروب ماه و خورشید،ارتفاع خورشید در زمان‌ غروب،ارتفاع ماه در زمان غروب خورشید، زاویه‌های سمت خورشید و ماه،اختلاف سمت‌ ماه و خورشید در زمان غروب و درصد روشنایی ماه،نتیجه زیر به دست آمده است: در ماههایی که ارتفاع ماه بیش از 8 تا؟9 باشد ماه قابل رؤیت است و در ماههایی که ارتفاع ماه‌ کمتر از این و بیشتر از؟5 است حالت بحرانی‌ است و مواقعی که کمتر از؟5 است امکان رؤیت‌ وجود ندارد و همزمان تجربه نیز نشان داده است‌ با توجه به این که حرکت اجرام بر روی کره‌ سماوی صورت می‌گیرد،کلیه حرکات سماوی‌ روی قوس و برحسب درجه می‌باشند. اوقات اسلامی شامل فجر،زوال ظهر و مغرب است که در شریعت اسلامی برحسب نظر مجتهدان تعاریف خاصی دارند و محاسبات‌ مربوط به مختصات سماوی(افقی،استوائی و دایرة البروجی)با کمک مثلث کروی انجام‌ می‌شود. در یک تعریف هماهنگ می‌توان گفت هنگام‌ فجر زمانی است که مرکز خورشید ?18 زیر افق‌ قرار گیرد.و زوال ظهر وقتی است که خورشید به‌ حد اکثر ارتفاع می‌رسد و بالاخره مغرب به زمانی‌ اطلاق می‌شود که مرکز خورشید حدود؟4/8 زیر افق قرار می‌گیرد. این تعاریف همراه با تجربه بوده و مورد موافقت و تایید علما و مجتهدان قرار گرفته‌ 2Lاست.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.