Skip to main content
فهرست مقالات

ایهام یا خصیصه اصلی سبک حافظ

نویسنده:

ISC (32 صفحه - از 193 تا 224)

کلید واژه های ماشینی : ایهام، حافظ، شعر، معنی، شاعر، قلب، روان، مفهوم بیت باعتبار معنی ایهامی، بیت باعتبار معنی ایهامی نقد، لفظی

خلاصه ماشینی: "ولی با وجود اینکه مفهوم بیت باعتبار معنی ایهامی نقد روان کامل است و خالی از لطف نیست معنی اصلی همان بود که گذشت زیرا از قرینۀ مفهوم کلی بیت و مفلسی عاشق بر میآید که منظور اصلی خواجه قادر نبودن بر«زر و سیم روان و سره و رایج»و تهیدست و درویش بودن است نه قادر نبودن بر جان‌افشانی که در عالم شعر بیدلیل و تا حدی رکیک است،بخصوص که خواجۀ شیراز از جان‌افشانی بپای دوست دریغ ندارد و اصلا ارزش«گوهر جان» در نظر او بآنست که نثار قدم یار گرامی شود: {Sگر نثار قدم یار گرامی نکنم#گوهر جان بچه کار دگرم باز آیدS} {Sجز نقد جان بدست ندارم شراب کو#کان نیز بر کرشمۀ ساقی کنم نثارS} *** {Sگر قلب دلم را ننهد دوست عیاری#من نقد روان دردمنش از دیده ببارمS} معانی اصلی و ایهامی در این بیت تقریبا نظیر بیت سابق است با این اختلاف که اولا«نقد روان»استعاره از قطرات و دانه‌های اشک است،ثانیا معنی اصلی«نقد روان»روشنتر از بیت سابق است زیرا مسلما«نقد جان و روح»از دیده باریدنی نیست بلکه«قطره‌های گوهرسان و سیم مانند اشک»از دیده میبارد،ثالثا«روان» در عین حال صفت برای نقد بودن(بمعنی رایج و روان سره باین اعتبار استعارۀ مصرحه در«نقد روان»صورت گرفته)موهم بصفت اشک(بمعنی جاری و روان،باین اعتبار استعاره مصرحه از اشک فقط در نقد واقع شده و روان از لوازم مشبه محذوف یعنی اشک محسوب میشود)است و رابعا ایهام به«روان»بمعنی«روح و جان»فقط لفظی است بقرینۀ ایهام یالفاظ دل و دیده."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.