Skip to main content
فهرست مقالات

لهجه شناسی زبان فارسی از روی متون سده دهم و یازدهم میلادی

نویسنده:

مترجم:

ISC (17 صفحه - از 129 تا 145)

کلید واژه های ماشینی : لهجه‌های، فارسی، زبان، زبان فارسی، ادبی، لهجه‌شناسی، شرقی، ماوراء النهر، ایران، لهجه‌شناسی زبان فارسی

خلاصه ماشینی: "مثلا چند نکته قابل ملاحظه و برجسته که در یک تفسیر قرآن غیر معروف ولی بسیار جالب توجه برای زبانشناسان یعنی تفسیر سورآبادی (6) ، که در حدود نیمه قرن یازدهم توسط نویسنده‌ای که بدون شک هراتی الاصل بوده تألیف شده است، بچشم میخورد همین وضع را دارد، وقتیکه یک پسوند فعلی (2) مثل«-یذ» (3) که برای تعیین«استمرار» (4) و«غیر حقیقی» (5) در گذشته بکار میرود(نوع«گفتیذ» (6) و«بدانستندیذ» (7) ، بجای شکل عادی و معمولی«گفتی» (8) و«بدانستندی» (9) ) (7) در یک موقع در دو نسخه خطی از این کتاب، که بترتیب تاریخ 1129/523 و 1-115/535 را دارند، و در یک اصلاحی (10) که از این اثر در پایان قرن دوازدهم برای یک سلطان غوری بعمل آمده (8) بچشم میخورد میتوان نتیجه گرفت که این خصیصه(لهجه‌شناسی)ظاهرا بزبان خود نویسنده تعلق دارد. در اینجا ذکر دو مثال بارز کافی بنظر میرسد: -عدد تیرست (4) «سیصد»، که در فارسی میانه آنرا از طریق متون مانوی و (1)- enretni edute,I (2)- leerri,d labrev exiffus (3)- oe- (4)- tsirit یک کتیبه مورخ 411 هجری در طبرستان بزبان پهلوی متأخر (15) می‌شناسیم و در شعر فارسی برای آن شاهدی در گرشاسپنامه اسدی (16) و همچنین یک مورد مشکوک از فردوسی (17) می‌یابیم، در نثر قدیم فارسی فقط در کتاب المدخل که ذکر آن در بالا گذشت و در آثار شهمردان بن ابی الخیر مؤلف کتب علمی که در اواخر قرن یازدهم در شمال و مرکز ایران میزیست و در یک رساله کوچک متأثر از افکار قرامطه (1) بنام ام الکتاب ه بدون تردید در حدود سال 1200 در جنوب غربی ایران تألیف شده است (18) پیدا میشود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.