Skip to main content
فهرست مقالات

بحثی در تطور گویشهای ایرانی

نویسنده:

ISC (16 صفحه - از 423 تا 438)

کلید واژه های ماشینی : علامت، جمله، هجای، اسم، فعل، تکیه، مسند، مفعول صریح، مسندالیه، صفت

خلاصه ماشینی: "تذکر-در بارۀ واجها نیز باید یادآور شویم که اقسام حروف،علامات و وندها در لهجه‌های گوناگون بطور مختلف موجود است و این واجها یا با فارسی همریشه‌اند و یا ریشه‌ای جداگانه دارند مثلا در آذری«وند» raz برای اتصاف بکار میرفته:دردژر دردمند1-الاوژر2،یا در هر زنی بجای«از»حرف اضافه ire و عوض«در» adne و بجای «یا» nuhe بکار میرود-در کرینکان علامت نسبت zye است:تهرانیژ تهرانی و همین واج بصورت i در اطراف سمنان دیده میشود:سمنانج سمنانی و از این قبیل است «کتی»بجای«با»حرف اضافه در بخارائی و«گی»پسوند صفت نسبی و اسم مفعول و اسم فاعل و اسم مصدر در همان زبان:سرمه‌گی سرمه‌ای،شده‌گی،زده‌گی شده،زده(اسم مفعول)می‌خوردگی،می‌رفته‌گی خورنده و رونده(اسم فاعل)-راضی‌گی،پنهانگی رضایت،پنهانی(اسم مصدر)-این قبیل واجها که ریشۀ آن با معادل فارسی یکی نیست ارزش بیشتری دارند و هنگام بررسی یک لهجه باید دقیقا مورد مطالعه قرار گیرند. نکته‌ای که در اینجا قابل ذکر است اینکه موضوع تکیه روی یکی از هجاهای هر واژۀ بسیط تابع ساختمان صرفی آن میباشد و غالبا بر روی حرف اصلی(«بن»یا «ریشه»)قرار دارد ولی در واژه‌های مرکب وضع تغییر میکند،همچنین موقعیت کلمه در جمله نیز ممکن است محل تکیه را عوض کند مثلا واژه‌ای که در حالت ندا یا خطاب باشد و بدون حرف ندا و یا با حرف ندای«ای»تکیه آن از آخر به هجای اول منتقل میشود اما از نظر کلی تکیه در کلمات بقرار زیر است: در اسم و صفت و قید در حال تجرد تکیه روی هجای آخر قرار دارد و در حالت اضافه تکیه روی هجای ماقبل علامت اضافه قرار میگیرد«در خانه»،در اتصال اسم به صفت نیز وضع چنین است:مرد دانا."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.