Skip to main content
فهرست مقالات

بحثی در تطور گویشهای ایرانی

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : لهجه ،فعل ،فارسی ،اورام ،صیغه ،زبان ،مفعول ،زبان اورام فاعل فعل ،تلفظ ،لهجه توجه بموضوع افزایش واگ ،مخرج ،فاعل ،پهلوی ،تخفیف ،زبان فارسی ،صرف ،فعل ماضی ،زبان اورام ،لهجه صرف فعل ،تناسب ،ماضی نقلی ،صرف فعل ،صیغه فعل ،تبدیل واگ به واگ ،مرد ،مفعول صریح ،تغییر واگ به واگ ،تفاوت ،تبدیل واگ ،لهجه بخارائی فعل

خلاصه ماشینی:

"مثلا در فارسی متداول فعل«داشتن»در صرف یک نوع فعل بکار میرود:دارممیخوانم،داشتم میخواندم بجای این فعل در لهجه بخارائی افعال ایستادن و شستن بکار میرود و میگوید:خوانده ایستادم دارم میخوانم،خوانده ایستاده بودم داشتم میخواندمیا:خوانده شستم««شسته بودم»» در لهجه‌های دیگر نیز کما بیش از این قبیل تفاوتها موجود است که باید هنگامبررسی مورد توجه قرار گیرد. مثلا کلمات«هضم»،«ظهر»و«لذت»بترتیب دارای حروف «ض»،«ظ»و«ذ»میباشند که مخرج آنها در زبان فارسی نیست و ناچار هنگام ادای این کلمات فارسی زبان اول-تناسب از نظر مخرج یا خروج هوا-نزدیکی مخرج واگها موجب تبدیلآنها بیکدیگر میشود مثلا«پ»که مخرج آن به«ب»،«ف»و«و»نزدیک است درتحول از پهلوی بپارسی به«ب»،«ف»و«و»بدل شده:تپاه<،تباه،پیروج<فیروز،اپاک<ابا،وا. به«ف»هستند مگر اینکه بگوئیم این زبان دنباله زبان پهلوی و فارسی باستان نیست وثبوت چنین ادعائی بسیار مشکل است،بنابراین میتوان گفت که این تبدیل براساس قیاسبه نظائر صورت گرفته(؟) 3-تبدیل بقیاس حرف مؤخر-گاهی در کلماتی حرف اول از روی قیاس حرفموخر تبدیل میشود مثلا در شیرازی قدیم کلمه«نیز»بصورت زز( زیز)آمده و «ن»اول به«ز»تبدیل شده در حالیکه هیچ تناسب مخرج یا خروج هوا یا تشابه صوتی میان«ن»و«ز»موجود نیست و از این قبیل است کلمات «نین»بجان«لان»در آذری و«لیله»بجای«نیله»( عصاره نیل)و «نیلوفر»در دری و «فرف»بجای«برف»در آشتیانی و«شیشکی»بجای«نیشکی»در تهرانی. بقیه دارد به«ف»هستند مگر اینکه بگوئیم این زبان دنباله زبان پهلوی و فارسی باستان نیست وثبوت چنین ادعائی بسیار مشکل است،بنابراین میتوان گفت که این تبدیل براساس قیاسبه نظائر صورت گرفته(؟) 3-تبدیل بقیاس حرف مؤخر-گاهی در کلماتی حرف اول از روی قیاس حرفموخر تبدیل میشود مثلا در شیرازی قدیم کلمه«نیز»بصورت زز( زیز)آمده و «ن»اول به«ز»تبدیل شده در حالیکه هیچ تناسب مخرج یا خروج هوا یا تشابه صوتی میان«ن»و«ز»موجود نیست و از این قبیل است کلمات «نین»بجان«لان»در آذری و«لیله»بجای«نیله»( عصاره نیل)و «نیلوفر»در دری و «فرف»بجای«برف»در آشتیانی و«شیشکی»بجای«نیشکی»در تهرانی."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.