Skip to main content
فهرست مقالات

سهیل در ادب فارسی

نویسنده:

ISC (23 صفحه - از 1 تا 23)

کلید واژه های ماشینی : سهیل، سقط الزند ابو العلاء المعری، الزند ابو العلاء المعری ج، یمن، دیوان، شروح سقط الزند ابو العلاء، ستارهء سهیل، ابو العلاء العلاء المعری، تألیف، طلوع

خلاصه ماشینی:

"در وقت هلاک شوند،و یا زنی که بچهء حرامی در رحم دارد چون بر آن‌ بنگرد سقط جنین کند و این مطلب نخستین بار در دیوان ابوالطیب‌ متنبی آمده است: و تنکر موتهم و انا سهیل‌ طلعت بموت اولاد الزناء1 خاقانی شروانی و نظامی گنجوی این عقیدت را از متنبی گرفته چنین‌ گفته‌اند: گر مرا دشمن شدند این قوم معذورند زانک‌ من سهیلم کامدم بر موت اولاد الزنا (دیوان خاقانی ص 71) ولد الزناست حاسد منم آنکه اختر من‌ ولد الزناکش آمد چو ستارهء یمانی (گنجهء نظامی ص 971) 9-رنگرزی در کتاب اقیانوس در شرح قاموس فیروز آبادی اعتقاد قدما در باب‌ سهیل چنین آمده: «سهیل کوکبی است که بهنگام بر آمدن آن میوجات پخته گردد و شدت گرما سپری شود،و چون این ستاره در سرزمین یمن به خوبی‌ قابل رؤیت است به ستارهء یمنی شهرت یافته است،مترجم می‌گوید: آنچه من از مردم یمن شینیده‌ام اینست که میوجاتی از قبیل سیب و دیگر چیزهایی که بدان رنگ بوده باشند به اذن خدای تعالی بگاه طلوع‌ -------------- (1)-دیوان ابو الطیب متنبی ص 47 این ستاره رنگ پذیرند،تا جاییکه چون بخواهند پوستی را به رنگ‌ سرخ در آورند،موقع طلوع آن در رنگ نهند و عقیق نیز سرخی خود را از آن گیرد و قدما را اعتقاد بر این بوده که فروغ سهیل در پوست جانوران‌ تأثیر فراوان دارد چنانکه در ابیات زیر بدین خاصیت اشارت رفته است: تعلیم معلم بکسی ننگ ندارد سیبی که سهیلش نخورد رنگ ندارد) (نیرنگستان هدایت ص 202) سهیلی بر اوج یمن تافته‌ ادیم یمن رنگ از او یافته (هفت پیکر نظامی ص 81) از تیر هنر سهیل و برجیس لقا شعری فش و فرقدفر و ناهید صفا (دیوان خاقانی ص 966) 01-عقیق باعتقاد قدما نور سهیل چون بر سنگ بتابد عقیق در دل سنگ‌ خارا پدید آید:1 ای یمن تاب سهیلی که به ناموس عقیق‌ زخم پولاد تو خون در دل خارا دارد (دیوان ظهیر فاریابی ص 211) -------------- (1)-ابو نواس حسن بن هانی در شعر خود بجای عقیق یاقوت آورده، چنین گفته است: فلما لاح للساری سهیل‌ قبیل الصبح من وقت الغداة بدا الیاقوت و انتسبت الیه‌ بحمر او بصفر فاقعات (دیوان ابو نواس ص 014) شراب خواره چو زانگور شیره بستد دید که می عقیق یمن بود در سهیل یمن (دیوان مختاری غزنوی ص 614) شمع تویی شاهد تو باده تو هم تو سهیلی و عقیق یمن (دیوان شمس ص 097) دیده‌ها در طلب لعل یمانی خون شد یارب آن کوکب رخشان به یمن بازرسان (دیوان حافظ ص 562) 11-پوست و ادیم خاقانی شروانی در منشآت خود به تأثیر ستارهء سهیل در پوست‌ اشارت کرده،گوید: «چه حجت‌های شرعی دارم و شهری گواه،که پار بر آن مجلس‌ ادیم سادهء سهیل پرورد سپرده‌ام،امسال به من کیمخت متشنج آبله خور باز می‌دهد،نپذیرم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.