Skip to main content
فهرست مقالات

سببیت در زبان فارسی امروز، یک بررسی زایا- گشتاری

نویسنده:

ISC (27 صفحه - از 381 تا 407)

کلید واژه های ماشینی : گشتار، تکواژ، فعل، سببی، زبان، جمله، تظاهر، دستوری، دستورات ساختمان جمله‌ایی، روساخت

خلاصه ماشینی:

"92)شمع سوخت(بیجان) 03)احمد دوید(جاندار) و اگر فعل متعددی‌2باشد از دو گروه اسمی موجود،گروه‌ -------------- (1)-در اینجا منظور جمله تحتانی و یا جمله‌ای است که در فرمول بالا زیر سلطهء گروه اسمی قرار دارد: (به تصویر صفحه مراجعه شود) (2)-در اینجا منظور از«متعدی»افعالی است که ذاتا متعدی هستند مانند خورد-دوید،بلعید و غیره-بر عکس افعالی که طی روند گشتاری از لازم به‌ متعدی تبدیل می‌شوند نظیر: اسمی اول(فاعل)باید جاندار باشد در حالیکه گروه اسمی دوم(مفعول) می‌تواند هم جاندار باشد و هم بیجان. پس تغییرات گروه اسمی(فاعل فعل اصلی)در جریان گشتار سببی را چنین خلاصه می‌کنیم: (به تصویر صفحه مراجعه شود) *** 6-یک مثال:حالا تمام جریان گشتار سببی را طی یک نمونه‌ بعنوان مثال عرضه می‌کنیم: «من احمد را خواباندم» این جمله روساختی از دو جملهء زیرساختی ذیل مشتق‌ شده است: من سبب شدم-احمد خوابید که خود این جملات زیرساختی بوسیلهء دستورات ساختمان‌ جمله‌ایی(ر. ک. به بخش 4 بالا)زایانده می‌شوند و می‌توانند در نمودار درختی ذیل ترسیم گردند: (به تصویر صفحه مراجعه شود) و چون این ساختمان زیرساختی حائز شرایط توصیف ساختمانی‌ و محدودیت‌های گزینشی گشتار سببی(که در بخش 4 این مقاله بطور مفصل دربارهء آن صحبت کردیم)است طی یک روند گشتاری به صورت‌ زیر تغییر شکل می‌یابد: -------------- (1)-همانطوریکه قبلا نیز اشاره شد ما در اینجا برای اختصار کلام زمان‌ فعل را در فرمول خود نمایش نمی‌دهیم،و نیز یادی از علامت مفعول صریح‌ «را»نمی‌کنیم زیرا که معتقدیم این نشانهء حالت اسمی فقط در روساخت تظاهر می‌نماید."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.