Skip to main content
فهرست مقالات

بحثی درباره کتاب «احکام صنعة الکلام»

نویسنده:

ISC (20 صفحه - از 141 تا 160)

کلید واژه های ماشینی : احکام صنعة الکلام، پیامبر اکرم، کتاب، کلاعی، سجع، محمد بن عبد الغفور کلاعی، شعر، نثر، البیان، ابو القاسم محمد بن عبد

خلاصه ماشینی:

"نشریهء دانشکدهء ادبیات و علوم انسانی‌ شمارهء 131 محمد علوی مقدم* بحثی در بارهء کتاب‌ احکام صنعة الکلام با آن که حوادث بی‌شمار آثار نوشتنی اندلس را از میان برده ولی خوشبختانه‌ کتاب«احکام صنعة الکلام»یکی از کتب نقد و بلاغت قرن ششم هجری است‌ که در آن دیار به وسیلهء ابو القاسم محمد بن عبد الغفور کلاعی‌1که از خاندان علم و دانش قرن ششم هجری دیار اندلس است،نوشته شده و استاد محمد رشوان الدایة در بیروت به سال 1966 میلادی آن را به چاپ رسانیده است. اهمیت کتاب در اینست که اولا در این کتاب آرای گوناگون در مسایل نقد و بلاغت وجود دارد که البته برخی نیز از اختراعات و استنباطات مؤلف است؛ ثانیا مؤلف با تألیف کتاب خود نشان داده که روزگاری نیز در اندلس،مسایل‌ بلاغی مورد بحث قرار می‌گرفته-همان طوری که در مشرق ممالک اسلامی هم از مسایل نقد و بلاغت بحث می‌شده است؛ثالثا مؤلف در کتاب«احکام صنعة الکلام» به بسیاری از کتب بلاغی و نقدی متداول آن روزگاران به مناسبت‌های مختلف اشاره‌ می‌کند که متأسفانه برخی از آنها را دست حوادث روزگار از میان برده و جز نام، چیزی از آنها نمانده است‌4؛رابعا از مطالب کتاب چنین استنباط می‌شود که سبک‌ معری در نثر و شیوهء متنبی در شعر میان نویسندگان و شعرای اندلس متداول شده‌ است،و نویسندگان و شعرای آن دیار از اینان دنبال‌روی می‌کرده‌اند. شاید گفتار کلاعی،در این فصل،عکس العملی باشد در برابر گفتار ابو هلال‌ عسکری متوفی به سال 395 هجری در کتاب«الصناعتین»22که فصلی را اختصاص‌ به فضیلت شعر داده و سخن منظوم را بر سخن منثور ترجیح داده،و برای شعر میزات و امتیازاتی ذکر کرده و عبارت«لا شیئی اسبق الی الاسماع،و اوقع فی القلوب، و ابقی علی اللیالی و الایام من مثل سائر،و شعر نادر»و نیز:«و لیس شیئی اسیر من الشعر الجید»را گفته است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.