Skip to main content
فهرست مقالات

دیدگاه ها در فهم اشارات

نویسنده:

ISC (9 صفحه - از 126 تا 134)

کلید واژه های ماشینی : ابن سینا، توحید، تعین، امام فخر رازی، شرح امام فخر چنانکه خواجه، ابن‌سینا، عروض، واجب، فرض لزوم تعین بر وجوب، فرض

خلاصه ماشینی:

"ابن سینا در اشارهء(2)به این نتیجه می‌رسد که وجود نمی‌تواند لازم ماهیت باشد به این دلیل که اگر ماهیت را علت وجود فرض کنیم، از آنجا که باید علت از نظر وجود بر معلول خود تقدم داشته باشد،این‌ فرض محال خواهد بود. باید توجه داشت که هر دو شارح-امام فخر رازی و خواجه نصیر الدین طوسی-اشاره‌های(1)و(2)را به عنوان مقدمات اثبات‌ توحید دانسته و توضیح داده‌اند اما در توضیح این مقدمات به چگونگی‌ استفاده از آنها در بحث توحید از طرف ابن سینا اشاره نکرده‌اند. این چهار فرض نه بر اساس تحریر خود امام فخر بلکه بر اساس تنظیم بهتر خواجه نصیر الدین طوسی از تحریر وی به این شرح است: الف-لزوم وجوب وجود بر تعین،که مدلول بند(3)اشارهء (3)است. باید از امام فخر پرسید کدام یک از دو تعین مفروض را در نظر دارد؟ و این همان فرض است که ابن سینا از آن با تعبیر"باقی الاقسام‌" یاد کرده است و محال بودن آنرا،بر اساس عدم امکان لزوم دو تعین‌ و حقیقت مختلف بر یک حقیقت یعنی وجوب وجود،ضمن مقدمهء اول بیان کرده است. 7 اما خود قطب الدین رازی همانند خواجه با غفلت از نکتهء فرض‌ دو واجب توسط ابن سینا اشارهء(3)را شامل دو برهان بر اثبات‌ توحید دانسته است،به طوری که دو بند اول اشارهء سوم را یک برهان، و بقیه را برهان مستقل دیگری فرض کرده است و بر اساس این فرض‌ اعتقاد دارد که‌"واو"عطف قبل از عبارت:"لانه ان کان وجود واجب‌ الوجود لازما..."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.