Skip to main content
فهرست مقالات

رساله ای از خواجه نصیر الدین طوسی در علم موسیقی

نویسنده:

ISC (20 صفحه - از 23 تا 42)

کلید واژه های ماشینی : موسیقی، نصیر الدین طوسی، خواجه‌نصیر الدین طوسی، نغمه، رساله موسیقی خواجه‌نصیر الدین، علم، بالکل، علم موسیقی، فاصله، ایران

خلاصه ماشینی:

"لیکن چنین بنظر میرسد که آگاهی و آشنائی خواجه به علم و فن موسیقی چندان مورد بررسی قرار نگرفته است بطوریکه استاد محقق آقای محمد تقی مدرس رضوی در تحقیق ارزشمنداحوال و آثار نصیر الدین در این باب چنین مینویسند: مقاله در موسیقی-در هیچ یک از کتب تاریخ و تراجم احوال و فهرست‌های مؤلفات خواجه چنین کتابی بنام او ذکر نشده است فقط در فهرست نسخ عربی کتب خطی کتابخانه ملی پاریس شماره 2466 رساله کوچکی در موسیقی به محقق طوسی نسبت داده شده است. کباربزرگ صغارکوچک در حالیکه ابن سینا ابعاد سابق الذکر را به سه قسمت منقسم‌ کرده است بدین ترتیب: کباربزرگ اوسطمتوسط صغارکوچک و همچنین ذکر میکند که صداهایی که در الحان واقع می‌شود مورد قبول گوش‌ها(از نظر شنوائی قرار نمی‌گیرد مگر آنکه بر نسبت اعدادی که ذکر کرده است و به نامالنسب المنتظمهنامیده است واقع شود که عبارت است ازالذی بالکل و الخمسه-الذی بالکل و الذی بالخمسه و الذی بالاربعه و الزائد ربعا-که نسبتهای آنها بطریق زیر میباشد: (از چپ به راست)4\5 و 3\4 و 2\3 و 1\2 و 1\3 که البته آنچه خواجه نصیر الدین بطور ضمنی اشاره کرده است مشابه است با قانونتوافقکه در فیزیک موسیقی بنام قانون لایب نتس‌ ztibieL معروف میباشد. ذو الکل:این اصطلاح که در رساله خواجه نصیر الذی بالکل ذکر شده در موسیقی امروز ایران همان فاصلههنگام درستاست که فاصله اکتاو باشد در تقسیم‌بندی جدید موسیقی ایرانی به طور مثال می‌توان فاصله بین پرده(نوبت اول گام)و هنگام(نوبت هشتم گام)را ذکر کرد طبق نامگذاری استاد علینقی وزیری درجات گام بدینطریق نامگذاری شده‌اند درجه 1-پرده درجه 2-روپرده درجه 3-میانین درجه 4-زیرنمایان درجه 5-نمایان درجه 6-رونمایان درجه 7-محسوس درجه 8-هنگام."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.