Skip to main content
فهرست مقالات

مواردی از استقلال جوئیهای سهروردی در مقابل ابن سینا

نویسنده:

ISC (21 صفحه - از 111 تا 131)

کلید واژه های ماشینی : سهروردی، ابن‌سینا، نور، جوهر، حکمه الاشراق، علم، مقولات، کثرت، عقل، واجب

خلاصه ماشینی: "(2)-در این مورد متفکران ایرانی یک عیب دارند و آن اینکه‌ بیشتر به نقل عقاید سهروردی و تجلیل و تکریمش می‌پردازند تا مسائل شایان دقت و بررسی،در نظر گرفته‌ام،تنها موارد معدودی از نوآوری و استقلال‌جوئی‌های وی در زمینهء فلسفهء اولی و متافیزیک است که اینک به اختصار مورد بحث قرار می‌دهم: 1-مقولات: مقوله عنوانی است که مجموعه‌ای از موجودات جهان هستی‌ را در برمی‌گیرد. و اینک‌ شاید در تاریخ فلسفهء اسلامی،برای اولین بار از طرف بنده مطرح‌ می‌شود و آن اینکه چنانکه می‌دانیم ابن سینا واجب الوجود را داخل‌ در مقوله نمی‌داند از دیدگاه وی مقسم مقولات ماهیت است و واجب‌ ماهیت ندارد. 1ضرورت این کار-بدون آنکه ابن سینا به‌ آن اشاره کند-برای آن است که اگر حس را مبنای واقعیت قرار دهیم، بسیاری از حقایق فلسفی از جمله علیت،قابل اثبات نخواهد بود. 2 نتیجهء این مقدمهء دقیق-اگر چه باز هم ابن سینا به این نتیجه‌ و هدف اشاره‌ای نمی‌کند-آن است که اگر علت فاعلی را نپذیرفته‌ و اصل و اساسی قرار ندهیم،از راه علل مادی و صوری هرگز نمی‌توانیم‌ واجب را،ثابت کنیم. ابن سینا در تبیین علم واجب به جزئیات و متغیرات،مبنای بسیار عمیق و دقیقی را مطرح کرده است که بنظرم مورد درک و توجه کامل قرار نگرفته است و آن مبنا عبارت است از این که وی،به همهء جزئیات‌ و متغیرات،نوعی جنبهء کلیت و ثبات می‌دهد با این تحلیل که: "الاشیاء الجزئیه قد تعقل کما تعقل الکلیات،من حیث تجب باسبابها منسوبه الی مبدأ نوعه فی شخصه یتخصص به..."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.