Skip to main content
فهرست مقالات

رابطه ی شعر و فلسفه

نویسنده:

ISC (14 صفحه - از 173 تا 186)

کلید واژه های ماشینی : شعر، فلسفه، شاعر، رابطه شعر و فلسفه، علامه‌ی طباطبایی، میان انواع علوم و فنون، فیلسوف، حافظ، علامه سید محمد حسین طباطبایی، نسبت میان شعر و فلسفه، غایت، تناسب میان انواع علوم، زبان، علامه‌ی طباطبایی درباره‌ی غایت فلسفه، هنر، اندیشه‌ی، زبان شعر و زبان فلسفه، انواع، پیوستگی شاخه‌های دانش بشری، علامه‌ی طباطبایی ( ره )، کلام، واقعیت، فنون در روزگار معاصر، سخن، گسترش فلسفه علم، روش، کلماتی، شعر حافظ، یادنامه علامه طباطبایی، شمس‌الدین محمد بن قیس رازی

تشعب و گوناگونی علوم و فنون در روزگار معاصر سبب گردیده است که ارتباط و پیوستگی شاخه‌های دانش بشری کمتر مورد عنایت صاحب‌نظران قرار گیرد؛البته پیدایش رشته‌های ترکیبی و نیز گسترش فلسفه علم در حقیقت، تلاشی است برای یافتن رشته‌های پیوند و تناسب میان انواع علوم و فنون. مقاله‌ی حاضر درصدد است تا نوعی مفاهمه و تطبیق میان«شعر»و«فلسفه» برقرار کند و مبانی، روشها و اهداف این دو شاخه مهم دانش بشر را با یک‌دیگر بسنجد-هر چند که شعر، پندارگرا، اما فلسفه، واقع‌بین تلقی می‌شود.

خلاصه ماشینی: "اما تفکر شعری ماهیت خاص خود را دارد و گاهی در آن، عدم رعایت قوانین ساده و آشکار منطقی، نه تنها عیب نیست، بلکه حسن نیز محسوب می‌شود و بر عذویت کلام شاعر می‌افزاید؛چنان که در شعر زیر، حافظ رندانه دور و تسلسل را ممکن می‌داند و فلسفه را به بازی می‌گیرد و مستان خردسوز عشق را مستانه‌تر می‌خواهد: «ساقیا در گردش ساغر تعلل تا به چند دور چون با عاشقان افتد تسلسل بایدش» (حافظ) در حالی که فیلسوفان برای اثبات امتناع دور و تسلسل، برهانها اقامه کرده‌اند و از خرد کمکها خواسته‌اند. شاعر حتی آن گاه نیز که می‌خواهد تصمیم خود را در انصراف از سرودن شعر به ما بیان کند، باز عواطف ما را برمی‌انگیزد آدمی را بی‌اختیار وادار به تحسین می‌کند: من دگر شعر نخواهم بنویسم که مگس زحمتم می‌دهد از بس که سخن شیرین است (حافظ) ولی غایت کار فیلسوف وادار ساختن به فکر و اندیشه‌ی منطقی و ایجاد مسأله و گاهی نیز ارائه‌ی راه‌حل برای معضلات فکری است. فیلسوف به مدد عقل وارد تحلیل می‌شود اما شاعر به اشاراتی کوتاه ولی پر مغز بسنده می‌کند، چون معتقد است که: تلقین درس اهل نظر یک اشارت است کردم اشارتی و مکرر نمی‌کنم (حافظ) پی‌نوشت: (1)-مهر تابان(یادنامه علامه طباطبایی و مصاحبات تلمیذ و علامه)، ص 301 (2)-المعجم فی معاییر اشعار العجم، شمس الدین محمد بن قیس رازی، ص 52 (3)-همان، ص 50 (4)-هنر و واقعیت، عبدالعلی دستغیب، ص 49 (5)- Comptons Encyclopedia vol."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.