Skip to main content
فهرست مقالات

اسلام، حق حیات... کدام قاعده؟

نویسنده: ؛

بهار 1382 - شماره 29 (31 صفحه - از 126 تا 156)

کلیدواژه ها : جرم بغی ،انحصاری بودن مرجع پاسخ‌دهی به بزه ،سیاست جنایی ،مصلحت تسهیل ،ملاکات و استلزامات احکام ،اصول راهبردی

کلید واژه های ماشینی : قتال با اهل بغی ،بغی ،اهل بغی ،قتال ،عدم خروج اهل بغی ،ارتداد ،حاکمیت اسلامی ،جرم بغی ،فقهی ،کفار ،مهدور الدم ،فقیهان اهل سنت ،الدم بودن ،مهدور الدم بودن ،فقیهان ،سنت تاریخی خاص ،جامعه اسلامی ،الدم ،تأمل ،باغی ،اهل بغی از ایمان ،سنت تاریخی ،اهل سنت ،تأمل در مصالح ،مؤمنان در واکنش ،مصالح حاکمیت اسلامی ،ماهیت بغی ،مورد جرم بغی ،احکام فقهی ،تأمل جدی در سنت‌ها

در بررسی قاعده «لایبطل دم امرء مسلم» از یک طرف مسأله حق حیات فرد و ضمانت اجرای کیفری آن به مثابه الزام و تکلیف حکومت به حمایت از آن مورد توجه قرار می‌گیرد، ‌و از سوی دیگر در لوازم عقلی این امر مثل ضرورت انحصاری بودن مرجع پاسخ‌دهی به بزه که مستلزم اتخاذ سیاست جنایی سنجیده و عقلانی در قبال جرم است، تأمل می‌شود؛‌ امری که از نظر منطقی و عقلی در تعارض با تجویز دخالت مؤمنان در واکنش به بعضی از انحرافات و جرایم خاص مثل ارتداد، سب النبیr ، بغی، محاربه، حربی بودن کافر، زنای محصن و محصنه، زنای زوجه و اجنبی است.از سوی دیگر از آنجا که قالبهای اصولی و منطقی استنباطات مبتنی بر فقه شخصی، دخالت هویتی جمعی در اجتهاد را به عنوان امری گریز ناپذیر، به راحتی بر نمی‌تابد، رویکرد به سلوکی نو در تأملات فقهی بر مبنای روش شناسی مبتنی بر فقه حکومتی ضروری است، روشی که در فرایند استنباط حکم در عین تخته بند بودن به قواعد دلالت و علم اصول، تحقق مقاصد الشریعه، تأمل در مصالح اولیه و ثانویه، خاصه مصلحت تسهیل (به مثابه یکی از اصول و قواعد راهبردی در استنباط حکم) ملاکات و استلزامات احکام و در نهایت تأمل جدی در سنت‌ها و شرایط تاریخی عصر صدور متون وحیانی، روایی و آموزه‌های فقهی را جهت سنجش عقلانیت استنباطات فقهی از نظر دور نمی‌دارد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.