Skip to main content
فهرست مقالات

مشکل هجویری در طبقه بندی مکاتب صوفیه

نویسنده:

(9 صفحه - از 11 تا 19)

کلیدواژه ها : کشف المحجوب ،هجویری ،طبقه‌بندی صوفیان

کلید واژه های ماشینی : هجویری ،صوفیان ،صوفیه ،طبقه‌بندی صوفیان ،تصوف ،مشکل هجویری در طبقه‌بندی ،طبقه‌بندی مکاتب صوفیه ،سلمی ،مذهب ،شیوه معمول در طبقه‌بندی صوفیان ،کشف‌المحجوب ،ملامت ،کتاب ،ملامتیه ،تولی ،فارس ،رضا ،تقسیم‌بندی ،شیوه ،تاریخ ،تولی به ابو عبد ،محمد رضا شفیعی کدکنی ،ابو عبد الله ،طبقه‌بندی جریان‌های تصوف ،مؤلفان کتب تصوف ،عبد الرحمن سلمی ،خواجه عبد الله ،خواجه محمد پارسا ،تقسیم‌بندی مؤلف تبصره العوام ،ذکر

موضوع مقاله،مشکل هجویری درباره طبقه‌بندی صوفیان است و مقایسهء آن با دیگر منابع.گویا هجویری نخستین کسی است که در«کشف‌ المحجوب»صوفیان را تا پایان قرن چهارم به دوازده گروه تقسیم کرده و بر هر گروه نامی نهاده است.پیش از او تنها شیوه معمول در طبقه‌بندی صوفیان، شیوهء«طبقات»بوده که ادامه شیوه کتب رجال حدیث است و مبنای آن‌ رده‌بندی زمانی نسل‌ها.هجویری گویا به شیوه‌ای شخصی،بلکه‌ «من‌درآوردی»آنچه را درباره مسائلی چون رضا،صحو،سکر،ریاضت و ...در ذهن داشته،بر محور وجه غالب قرار دادن یکی از آن‌ها در ارتباط با یکی از مشایخ،طریقه‌ای به نام او ابداع کرده است که جایی دیگر از آن‌ها نشانی نیست و به همین دلیل چندان نمی‌تواند مورد اعتنا باشد.

خلاصه ماشینی:

"چنین به نظر می‌رسد که هجویری(متوفی در نیمه دوم قرن پنجم)نخستین مؤلفی‌ کوششی از خود نشان داده است و نه ابو طالب مکی(متوفی 683)در قوت القلوب و نه‌ گفت که در دوره‌های بعد از هجویری هم کسی به این کار دست نزده است و اگر مواردی‌ 4. جنیدیه،که تولی ایشان به ابو القاسم جنید بن محمد(متوفی 792)است و برعکس‌ 5. نوریه،اینان تولی به ابو الحسن‌5نوری(متوفی 592)دارند و بنیاد نظریه ایشان در 7. حکیمیه،که تولی به ابو عبد الله محمد بن علی حکیم ترمذی(متوفی 582 دارند و 8. خرازیه،که تولی به ابو سعید خراز(متوفی 972)دارند و محور نظریهء ایشان مسأله‌ 9. خفیفیه،که تولی به ابو عبد الله محمد بن خفیف(متوفی 173)دارند و محور نظریهء را به حلاج منسوب می‌دارند و شخصی به نام فارس رهبر ایشان است و پیروان واقعی‌ و البته فرقه«نوریه»نیز اما نه با مفهومی که او معرفی می‌کند و«ملامتیه»هم در آثار سلمی‌ و آفرینش و تاریخ(ج 2،ص 138)نامشان آمده است با این توضیح که هجویری از«ملامتیه» هیچ ربطی با ملامت مورد نظر سلمی و هجویری و دیگر صوفیان ندارد. در ذهن هجویری آیا این پرسش احتمالی خلجان نمی‌کرده است که کسی بپرسد: وادی از او پیروی نکرده است و نام یک تن از این فرقه‌ها را در کتاب خویش و در پیوند با پیشوایان این طریقه‌ها یاد نکرده است مگر سیاریه را(تذکره الاولیاء،ج 2،ص 403)که‌ هجویری در مورد ایشان تصریح دارد که تنها فرقه بازمانده از تصوف است و در عصر مشکل هجویری این بوده است که با محور قرار دادن اموری ذهنی و درونی‌"

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.