Skip to main content
فهرست مقالات

مشکل هجویری در طبقه بندی مکاتب صوفیه

نویسنده:

ISC (9 صفحه - از 11 تا 19)

کلیدواژه ها :

کشف المحجوب ،هجویری ،طبقه‌بندی صوفیان

کلید واژه های ماشینی : هجویری، صوفیان، صوفیه، طبقه‌بندی صوفیان، تصوف، مشکل هجویری در طبقه‌بندی، طبقه‌بندی مکاتب صوفیه، سلمی، مذهب، شیوه معمول در طبقه‌بندی صوفیان

موضوع مقاله،مشکل هجویری درباره طبقه‌بندی صوفیان است و مقایسهء آن با دیگر منابع.گویا هجویری نخستین کسی است که در«کشف‌ المحجوب»صوفیان را تا پایان قرن چهارم به دوازده گروه تقسیم کرده و بر هر گروه نامی نهاده است.پیش از او تنها شیوه معمول در طبقه‌بندی صوفیان، شیوهء«طبقات»بوده که ادامه شیوه کتب رجال حدیث است و مبنای آن‌ رده‌بندی زمانی نسل‌ها.هجویری گویا به شیوه‌ای شخصی،بلکه‌ «من‌درآوردی»آنچه را درباره مسائلی چون رضا،صحو،سکر،ریاضت و ...در ذهن داشته،بر محور وجه غالب قرار دادن یکی از آن‌ها در ارتباط با یکی از مشایخ،طریقه‌ای به نام او ابداع کرده است که جایی دیگر از آن‌ها نشانی نیست و به همین دلیل چندان نمی‌تواند مورد اعتنا باشد.

خلاصه ماشینی:

"چنین به نظر می‌رسد که هجویری(متوفی در نیمه دوم قرن پنجم)نخستین مؤلفی‌ کوششی از خود نشان داده است و نه ابو طالب مکی(متوفی 683)در قوت القلوب و نه‌ گفت که در دوره‌های بعد از هجویری هم کسی به این کار دست نزده است و اگر مواردی‌ 4. جنیدیه،که تولی ایشان به ابو القاسم جنید بن محمد(متوفی 792)است و برعکس‌ 5. نوریه،اینان تولی به ابو الحسن‌5نوری(متوفی 592)دارند و بنیاد نظریه ایشان در 7. حکیمیه،که تولی به ابو عبد الله محمد بن علی حکیم ترمذی(متوفی 582 دارند و 8. خرازیه،که تولی به ابو سعید خراز(متوفی 972)دارند و محور نظریهء ایشان مسأله‌ 9. خفیفیه،که تولی به ابو عبد الله محمد بن خفیف(متوفی 173)دارند و محور نظریهء را به حلاج منسوب می‌دارند و شخصی به نام فارس رهبر ایشان است و پیروان واقعی‌ و البته فرقه«نوریه»نیز اما نه با مفهومی که او معرفی می‌کند و«ملامتیه»هم در آثار سلمی‌ و آفرینش و تاریخ(ج 2،ص 138)نامشان آمده است با این توضیح که هجویری از«ملامتیه» هیچ ربطی با ملامت مورد نظر سلمی و هجویری و دیگر صوفیان ندارد. در ذهن هجویری آیا این پرسش احتمالی خلجان نمی‌کرده است که کسی بپرسد: وادی از او پیروی نکرده است و نام یک تن از این فرقه‌ها را در کتاب خویش و در پیوند با پیشوایان این طریقه‌ها یاد نکرده است مگر سیاریه را(تذکره الاولیاء،ج 2،ص 403)که‌ هجویری در مورد ایشان تصریح دارد که تنها فرقه بازمانده از تصوف است و در عصر مشکل هجویری این بوده است که با محور قرار دادن اموری ذهنی و درونی‌"

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.