Skip to main content
فهرست مقالات

تأویل در قصه یوسف با تاکید بر تفسیر الستین الجامع

نویسنده:

ISC (20 صفحه - از 148 تا 167)

کلیدواژه ها :

تأویل ،تفسیر الستین الجامع ،قصه یوسف ،نمادهای عرفانی

کلید واژه های ماشینی : یوسف، تفسیر، قصه، قصه یوسف، الستین، تفسیر الستین الجامع، تأویل، عرفانی، مفسر، لطایف

در زبان عارفان مرموزاتی از قبیل زلف،رخ،می و معشوق فراوان به کار رفته است.قصد آنان از به کارگیری چنین رمزهایی،تشبیه معقول به‌ محسوس و نیل به حقیقت از طرق پل مجاز است.آن‌ها بر این باورند که در قصه یوسف نیز،تطبیق معانی قصه با مراتب سلوک یا تطبیق عالم صغیر و کبیر که از کلام الهی استخراج می‌شود،در حکم تفسیر به رأی نیست.زیرا در معانی واژه‌ها دخل و تصرفی صورت نگرفته بلکه ذهن از این واژه به آن‌ معانی متعالی انتقال‌یافته است.هدف از این مقاله،بعد از معرفی تفسیر و مفسر، بررسی و معرفی برخی تأویل‌ها و نمادهای عرفانی این قصه،به ویژه در تفسیر الستین الجامع اثر زید طوسی است.لطایف این تفسیر،در حکم تفسیرها عرفانی است و اشارات آن نیز غالبا به مراتب سیر و سلوک عرفانی معطوف‌ بوده و گاهی نیز در حکم مفهومی متداخل به حساب می‌آید.

خلاصه ماشینی:

"محمد بن زید طوسی نیز بر این عقیده است که«قصه یوسف نیاز عشق و ناز معشوق است‌ صورت تک‌نگاری در تبیین و تفسیر سوره یوسف پدید آمده است. الستین الجامع تفسیر عرفانی سوره یوسف به قلم ابو بکر احمد بن محمد بن زید اساس،مؤلف از عالمان اواسط قرن پنجم هجری است و این تفسیر بین سال‌های 064 تا 074 در عصر تألیف کشف المحجوب هجویری روزگار قدرت گرفتن اشاعره‌ در این باره،در مقدمه تفسیر چنین گفته است:«در اساس و قاعده سخن‌ محور بودن قصه و حکایات در تفسیر چندان‌ آشکار است که گویی مباحث تفسیری این سوره در حاشیه قرار گرفته است. از حکایت‌های مفسر که تاثیر آیات قرآن را خاطر نشان می‌کند،از این قرار است: مفسر به جنبه‌های غیر تأویلی و عرفانی در این تفسیر است. تفسیر نفس اماره،رحمت الهی و معرفت و تفسیر برخی آیات قرآن،نمونه‌هایی‌ از استفاده این مفسر از سخنان عارفان است. حدائق الحقایق و نیز تفسیر جامع الستین از مضامین عرفانی،ذیل عناوینی چون لطائف و اشارات سخن به میان آمده است. تأویلی این سوره در تفسیر منسوب به ابن عربی نیز آمده،او یوسف را به‌"قلب‌ در تفسیر این سوره چنین گفته:حسن،عشق و حزن سه صفت پدید آمده از عقل‌ احمد بن محمد بن زید طوسی نیز تعابیری رمزی در تفسیر خود آورده که می‌توان در گفته است:عزیز دانست که جرم زلیخا را بود و لکن یوسف را به زندان کرد گفت:زلیخا آیات سوره یوسف مورد توجه مفسران قرار گرفته است. اشاره رمزی، هفت در جای دیگری از تفسیر او نیز آمده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.