Skip to main content
فهرست مقالات

علاء الدوله سمنانی و تفسیر عرفانی او

نویسنده:

ISC (13 صفحه - از 127 تا 139)

کلیدواژه ها :

تفسیر عرفانی ،بطون قرآن ،علاء الدوله سمنانی ،نجم الدین رازی ،تفسیر بحر الحقائق ،تفسیر مطلع النقط ،نجم الدین کبری

کلید واژه های ماشینی : علاء الدوله سمنانی، تفسیر، شیخ علاء الدوله سمنانی، تفسیر بحر الحقائق و المعانی، بحر الحقائق و المعانی رازی، تفسیر عرفانی نجم‌الدین رازی، تفسیر مطلع النقط، علاء الدوله و نجم رازی، علاء الدولهء سمنانی، قرآن

علاء الدولهء سمنانی،عارف قرن هشتم هجری،بر آن بوده است که در پایان عمر تفسیر باطنی کاملی در 42 جلد بر قرآن بنویسد:او این قصد خود را با تکمله‌ای عملی‌ می‌سازد که بر تفسیر عرفانی نجم الدین رازی،معروف به بحر الحقائق و المعانی، می‌نویسد،و در همان‌جا یادآور می‌شود که این جلد به منزلهء جلد نخست از تفسیر مفصل«مطلع النقط و مجمع اللقط»خواهد بود.تفسیر علاء الدوله از سورهء طور آغاز می‌شود و تا پایان قرآن ادامه می‌یابد،ولی در همان آغاز،سورهء فاتحه را نیز(به‌ رغم اینکه در تفسیر بحر الحقائق و المعانی رازی،تفسیر شده بود)تأویل می‌کند. تکملهء علاء الدولهء سمنانی ضمنا این نکته را به اثبات می‌رساند که بر خلاف‌ پندار برخی معاصرین،تفسیر بحر الحقائق و المعانی از آن نجم الدین کبری نیست. در پایان این مقاله،مقایسه‌ای میان نثر علاء الدوله و نجم رازی در تفسیر صورت‌ گرفته است.

خلاصه ماشینی:

"در پایان این مقاله،مقایسه‌ای میان نثر علاء الدوله و نجم رازی در تفسیر صورت‌ تفسیری که به خط او(شیخ نجم الدین دایه)نوشته شده بود،نه جلد بود و این تکلمه نیز یک جلد قرن هشتم،بسیار مستند و قابل اعتمادتر است نسبت به نوشتهء کاتبی که در حاشیهء نسخه‌ای،شیخ‌ نجم الدین دایه را تکمیل کنندهء این تفسیر(پس از سوره الذاریات)دانسته است. دو نکته باقی می‌ماند:یکی اینکه علاء الدوله سمنانی،نام این بخش از تفسیر خود را«نجم‌ نکته دیگر اینکه علاء الدوله سمنانی در یادداشت خود آورده که نجم دایه تفسیر خود را تا این گفتهء علاء الدوله را تأیید می‌کند که نجم دایه تفسیر خود را تا انتهای سورهء طور رسانده است‌ » نیز معروف است که این تفسیر مکمل و متمم تفسیر ناتمام نجم دایه رازی است،به طوری که‌ *مقایسه میان تفسیر نجم الدین دایه و علاء الدولهء سمنانی شیخ رکن الدین علاء الدولهء سمنانی،چنان‌که پیش از این یاد شده،در ابتدای تکملهء خود بر بحر آنچه از مقایسهء همین مختصر نیز بر می‌آید،این است که نثر و تفکر شیخ علاء الدوله سمنانی در تفسیر عرفانی خود،بسی سنگین‌تر و پیچیده‌تر از نثر و شیوهء تفسیری نجم الدین رازی است. در عبارات شیخ نجم الدین رازی،منقولاتی از دیگر مشایخ صوفیه نیز با عین عبارات و یا به شیوهء نقل‌ به معنی،دیده می‌شود،ولی در شیوهء علاء الدوله سمنانی این نقل قول‌ها یا اساسا وجود ندارد و اگر ابو المکارم رکن الدین احمد بن محمد بیابانکی معروف به علاء الدوله سمنانی در حدود سال 756 هجری‌ ابتدای سوره النجم را در بر دارد و تألیف شیخ نجم الدین دایه صاحب مرصاد العباد است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.