Skip to main content
فهرست مقالات

اندازه گیری شاخص و پویش فقر در ایران

نویسنده: ؛

تابستان 1384 - شماره 17 علمی-پژوهشی (وزارت علوم) (34 صفحه - از 57 تا 90)

کلیدواژه ها : فقر ،توزیع درآمد ،شاخص فقر ،فقیر ،پویش فقر ،شاخص پیشنهادی برای ایران ،شاخص سن ،شاخص کاکدانی

کلید واژه های ماشینی : پویش فقر در ایران ،پویش فقر ،خط فقر ،فقیر ،فقر در ایران ،شاخص فقر ،فقیران در کل جامعه ،توزیع درآمد ،میانگین درآمد افراد فقیر ،شاخص سن ،شاخص نسبت افراد فقیر ،شکاف فقر ،شاخص شکاف درآمدی ،افراد فقیر ،خط فقر نسبی ،درآمد افراد فقیر ،درصد با درآمد متوسط ،شاخص نسبت شکاف درآمدی ،میانگین درآمد ،درآمدهای اقتصادی در ایران ،بررسی پویش فقر ،میانگین درآمد کل جامعه ،نسبت افراد فقیر ،اندازه‌گیری فقر ،رئیس‌دانا ،فقر نسبی ،شکاف درآمدی ،افراد فقیر جامعه ،گروه‌های اجتماعی ،انتقال درآمد

روش‌های سادة اندازه‌گیری فقر ـ مانند نسبت فقیران در کل جامعه و شاخص شکاف درآمدی ـ نمی‌توانند تحولات درونی جامعة اقتصادی را از حیث جابه‌جایی در گروه‌های درآمدی، انتقال درآمد، جمع‌پذیری گروه‌های اجتماعی در گروه بزرگتر، تقارن یا عدم تقارن، یکنواختی، رفاه اجتماعی، عدالت اجتماعی و جز آن منعکس کنند. بنابراین این شاخص‌ها برای نشان دادن تحول و پویش فقر ضعیف‌اند. شاخص‌های پیچیده‌تر که از شاخص سن شروع می‌شوند، به نحوة توزیع درآمد و رتبه‌بندی درآمدی را در خود منعکس می‌کنند و گاه به ضریب جینی می‌رسد. تاکنون در حدود پانزده شاخص اساسی فقر که نحوة توزیع و انتقال درآمد، خط فقر و توزیع درآمد بین گروه‌های فقیر و دارا را به کار می‌برند، شناسایی شده‌اند. بعضی از آن‌ها با تابع رفاه اجتماعی سر و کار دارند که پدیده‌ای است. مستقیما غیرقابل اندازه‌گیری. به هر حال شمار شاخص‌های فرعی وابسته به آن شاخص‌های اصلی، بیش از 70 شاخص است. انتخاب شاخص مناسب برای هر جامعه بستگی به دسترسی به آمارها، ماهیت و ترکیب جمعیتی و درآمدی آن جامعه، هدف برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری و بالاخره انتخاب محقق دارد. من در این مقاله محتوا و توانمندی درونی شاخص‌های اساسی را با توجه به نیاز اقتصاد ایران بررسی کرده‌ام. برای این کار اصول نه گانه‌ای را که برای یک شاخص مفیدند ارائه داده‌ام و سپس با معرفی چند شاخص سن، چند شاخص کاکدانی، شاخص‌های تاکایاما و دیگران و اصول ویژة آن‌ها به ارزیابی نظری هر یک پرداخته‌ام. در انتها با بررسی وضعیت فقر و توزیع در ایران شاخصی را که عبارتست از میانگین هندسی شاخص سوم کاکدانی و شاخص اول سن معرفی کرده‌ام. با استفاده از برآوردهای غیرپارامتریک و تجربی و استفاده از آمارهای رسمی، شاخص فقر را در ایران محاسبه کرده‌ام. این شاخص، بالا و نامناسب با درآمدهای اقتصادی در ایران است.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.