Skip to main content
فهرست مقالات

فقر و ساختار قدرت در ایران

نویسنده: ؛

تابستان 1384 - شماره 17 علمی-پژوهشی (40 صفحه - از 249 تا 288)

کلیدواژه ها : ساختار قدرت ،فقر ،نابرابری

کلید واژه های ماشینی : ساختار قدرت ،فقر محصول ساختار قدرت ،مادون طبقه ،درآمدهای نفتی ،نفتی ،ساختار قدرت و نظام ،نظام اجتماعی ،روابط قدرت ،روابط اجتماعی ،بازار کار ،ساختار سیاسی ،اقتصاد نفتی ،اقتصاد بازار ،قدرت و نظام اجتماعی ،قدرت سیاسی ،طرد اجتماعی ،نظام بازار ،ساختارهای تولید ،گفتمان‌های فقر ،مفهوم فقر ،درآمدهای نفتی شکل ،سیاست‌های اقتصادی ،خط فقر ،نظام جهانی ،نظام سیاسی ،تولید و ساختار قدرت ،قدرت در مقیاس جهانی ،فقر درآمدی ،قدرت جهانی ،علم اقتصاد

فرض اساسی مقاله این است که «فقر محصول ساختار قدرت و نظام اجتماعی است». فقر یک محصول طبیعی نیست، بلکه نتیجة روابط و مناسبات انسانی است. روابط قدرت و سلطه بطور قابل ملاحظه‌ای قوام بخش روابط اجتماعی در جوامع بشری بوده‌اند و کماکان خواهند بود. علی‌رغم دستاوردهای بزرگ علمی و فنی در جامعه بشری هنوز نیمی از جمعیت جهان در فقر شدید بسر می‌برد و در درون کشورها، حتی کشورهایی که بر اقیانوس‌های گاز و نفت و منابع طبیعی گسترده شده‌اند، میلیون‌ها نفر از شهروندان دچار گرسنگی و فقر شدید هستند. این دو گانگی اسفبار سئوالات تاریخی ساده اما در عین حال غامض را در ذهن آدمیان مطرح ساخته است. چرا علی‌رغم دستاوردهای عظیم بشری در حوزه‌های علوم و فناوری هنوز اکثریت عظیمی از جوامع از دسترسی به مواهب این دستاوردها محرومند؟ آیا این پارادوکس محصول سقوط اخلاق در جامعه بشری است و یا نتیجه مناسبات سیاسی، یا هر دو؟ در سطح ملی توجیه عامل یا عوامل تبیین‌کنندة وجود این پدیدة به ظاهر همیشگی در جوامع، و به ویژه جوامع به لحاظ منابع طبیعی ثروتمند، چیست؟ علوم انسانی و اجتماعی، از جمله علم اقتصاد رسمی، عمدتا چشم بر ریشه‌های این نابرابری بسته‌اند چرا که خود محصول چنین ساختاری هستند، و به همین دلیل توان تبیین این دوگانگی را ندارند. مقاله حاضر ضمن پاسخ به سؤالات فوق‌الذکر در پایان نقش درآمد نفت در شکل‌گیری ساختار قدرت در ایران و گسترش فقر و نابرابری را مورد بحث قرار داده است.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.