Skip to main content
فهرست مقالات

دیپلماسی گسترش و گفتگو؛ پژوهشی در تکاپوهای سیاسی اسماعیلیان الموت 653-618/1255-1221

نویسنده:

(34 صفحه - از 75 تا 108)

کلید واژه های ماشینی : اسماعیلیان، مغولان، علاءالدین، نزاریان، سیاسی، الموت، تکاپوهای سیاسی اسماعیلیان الموت، علاءالدین محمد، دوران حکومت علاءالدین محمد، حکومت

در این مقاله، تکاپوهای سیاسی اسماعیلیان الموت در فاصلة سال‌های 618 تا 653 بررسی شده است. در این دوران، با هجوم مغولان و فروپاشی حکومت خوارزمشاهی، ایران دچار خلأی قدرت سیاسی شد. پرسش اصلی این مقاله این است که در این شرایط سیاسی جدید، اسماعیلیان الموت چگونه عمل کردند و از چه ابزاری برای افزایش نفوذ و گسترش قلمروی خود سود بردند. پاسخ این است که اسماعیلیان با استفادة توأمان از دو ابزار دیپلماسی و تکاپوهای نظامی کوشیدند از شرایط جدید بهره‌برداری کنند، بر نفوذ خود بیفزایند و قلمروی خود را گسترش دهند. برای دستیابی به این نتیجه، ضمن اشاره‌ای به شخصیت و دوران حکومت علاءالدین محمد سوم، روابط سیاسی اسماعیلیان نزاری با خوارزمشاهیان، خلافت عباسی و مغولان توضیح داده شده است.

خلاصه ماشینی:

"وی اثر ابن اثیر را دیده بود و آن را کامل و جامع می‌دانست؛ با این حال، چون خود شاهد بسیاری از وقایع تاریخی مهم این دوران بود، به‌عنوان یکی از همراهان و نزدیکان جلال‌الدین آزموده‌هایی داشت که برای انتقال آن به آیندگان، تاریخ جنگ‌های سلطان جلال‌الدین را نوشت. جوینی این دگرگونی در دولت اسماعیلی را چنین گزارش می‌کند: از ابتدای جلوس اظهار مسلمانی کرد و قوم و شیعت خود را به ‌توبیخ و تشدید از الحاد زجر و منع کرد و بر التزام اسلام و اتباع رسوم شرع داشت و درین معنی به خلیفة بغداد و به ‌نزدیک سلطان محمد خوارزمشاه و ملوک و امرای عراق و دیگر اطراف رسولان فرستاد. ابن‌اثیر ادامه می‌دهد که اسماعیلیان از هنگام تاخت‌وتاز مغولان در شهرهای اسلامی تا این زمان گستاخ و آزمند شده بودند، آزارشان بالا گرفته و زیانشان فزونی یافته بود؛ ولی جلال‌الدین به دشمنی و خانمان‌سوزی ایشان پایان داد و آنان را گرفتار همان کارهایی کرد که بر مسلمانان روا می‌داشتند (ابن‌اثیر، 1355: ج 27، ص 79). نسوی خاطرنشان کرد که اسماعیلیان در زمان سلطان علاءالدین محمد خوارزمشاه، افزون بر خواندن خطبه، سالانه صدهزار دینار خراج هم می‌پرداخته‌اند؛ با این حال، این نخستین خواست برآورده نشد و در این مورد آنان «جز انکار هیچ کار نمی‌کردند» (همان، ص 230). 4. حاصل سخن وضعیت سیاسی اسماعیلیان ایران در دوران مورد بحث، بسیار حساس و پیچیده بود: از سویی، آنان میدان را از نیروی سیاسی قدرتمندی چون حکومت خوارزمشاهی خالی می‌دیدند و می‌کوشیدند بر دامنة متصرفات خود بیفزایند؛ و از سوی دیگر، خطر مغولان پیش رویشان قرار داشت و باید چشم‌انتظار رویارویی با مغولان نیز می‌بودند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.