Skip to main content
فهرست مقالات

رابطه مبانی فهم فقهی متون وحیانی با معنا شناسی و هرمنوتیک

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (22 صفحه - از 63 تا 84)

کلیدواژه ها :

هرمنوتیک ،معناشناسی ،فهم فقهی ،متون وحیانی

کلید واژه های ماشینی : هرمنوتیک، فهم، ظهور، حجیت، متن، فهم فقهی متون وحیانی، فهم فقهی، حجیت ظهور، دانش، فهم فقهی کتاب و سنت

هرمنوتیک و کیفیت فهم فقهی کتاب و سنت به عنوان دین و شریعت دو بحث بسیار مهم محافل علمی و حوزوی است و از جهات متعددی مورد کند و کاو و نقد و نظر قرار گرفته است. نتایج ‌بحث از هر دو موضوع، اساس بسیاری از مباحث دیگر و نگرش‌های مختلف در حوزة علوم اجتماعی و انسانی می‌باشد. دانش اصول فقه مهم‌ترین منبع دریافت اصول، قواعد و کیفیت فهم فقهی است‌. مباحث الفاظ، ظهورشناسی و حجیت ظهور در آن دانش ارتباط وثیقی با معناشناسی و شاخه مهمی از هرمنوتیک معاصر دارد، اگر چه خواستگاه هرمنوتیک در غرب با هرمنوتیک در اصول فقه متفاوت است. این مقاله در صدد است جایگاه هرمنوتیک و معناشناسی را در حوزه فهم فقهی قرآن و روایات و ارتباط آن با علم اصول فقه بررسی و تبیین نماید و برای این منظور بحث مختصری درباره معناشناسی و ادوار هرمنوتیک آورده شده است.

خلاصه ماشینی: "مقدمه با ورود مباحث هرمنوتیک جدید، فهم فقها با تکیه بر آن مباحث مورد داوری قرار گرفته است و برخی درباره دانش اصول فقه1 چنین داوری کرده‌اند: که آن چه در مباحث الفاظ2 علم اصول آمده مربوط به دستگاه دلالت زبان و معناشناسی3 می‌باشد و در این علم هیچ توجهی به مباحث هرمنوتیکی4 نشده، بنابراین یک غفلت‌ بزرگ در این علم رخ داده است (25، ص: 23). ظاهر نیز وصف معنی لفظ بوده و غیر از الفاظ یا فرآیند دلالت می‌باشد، بلکه از سنخ معنا و مفهوم است و در دایره ذهن به علم و آگاهی و درجات مختلف آن مربوط شده و زبان و لفظ در فرآیند استعمال و دلالت وسیله‌ای برای ابراز آن می‌باشد؛ گوینده ابتدا معنایی در ذهن خود دارد و به وسیله لفظ آن را ابراز می‌نماید و سپس شنونده، الفاظ القا شده را می‌شنود یا می‌خواند و بلافاصله معنای آن در ذهنش پدید می‌آید، اگر چه با تأمل عرفی یا دقت عقلی یا شهود عرفانی از آن کلام معانی دیگری نیز فهم می‌شود. توجه به اقدامات آنان در این امر این ادعا را روشن می‌سازد: محققین اصولی و فقها برای دست‌یابی به ظهور آیات و روایات در افق صدور و سنت ‌حاکم بر عصر القای خطاب، سه کار عمده و اساسی انجام داده و می‌دهند: اول، به کشف قواعد کلی و مشترک فهم ظهور در تمام زبان‌ها می‌پردازند، دوم، اقدام به بررسی تاریخی انسان ‌شناسی و جامعه ‌شناسی و تاریخی کلام در افق صدور می‌کنند، و در مرحله سوم، به بررسی کلام در پرتو زمان و مکان در افق وصول و زمان مخاطب می‌نشینند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.