Skip to main content
فهرست مقالات

تاویل از دیدگاه علامه طباطبایی در تفسیر المیزان

نویسنده:

علمی-ترویجی/ISC (11 صفحه - از 105 تا 115)

کلید واژه های ماشینی : تأویل، قرآن، تفسیر، حقیقت، کلام، متشابه، معنی، لفظ، موسی، عینیت

خلاصه ماشینی:

"‌ ‌نظریة‌ علامة‌ طباطبائی: علامه‌ طباطبائی‌ - قدس‌ سره‌ - با مطرح‌ کردن‌ نظریه‌ ابن‌ تیمیه، برخی‌ از جوانب‌ آن‌ را مورد مناقشه‌ قرار داده، ولی‌ اصل‌ نظریه‌ را مبنی‌ بر اینکه‌ تأویل، حقیقتی‌ است‌ عینی، که‌ منشأ و مستند تمامی‌ تعالیم‌ عالیه‌ قرآنی‌ قرار گرفته‌ و چیزی‌ از قبیل‌ الفاظ‌ و معانی‌ نیست، بلکه‌ حقیقت‌ عینی‌ و خارجی‌ است، پذیرفته‌اند. » علامه‌ در تفسیر این‌ آیه‌ها می‌گوید: «ضمیر در «یوم‌ یأتی‌ تأویله» به‌ تمامی‌ کتاب‌ برمی‌گردد؛ زیرا «تأویل» در اصطلاح‌ قرآن، همان‌ حقیقتی‌ است‌ که‌ بر آن‌ تکیه‌ کرده، خواه‌ حکمی‌ باشد یا خبری‌ یا هر چیز دیگر، همانگونه‌ که‌ ظاهر بر باطن، و مثال‌ بر ممثل‌ تکیه‌ دارد. » علامه‌ در پایان‌ می‌گوید: پس‌ آنچه‌ مقصود از تأویل، در این‌ آیات‌ می‌باشد، بازگشت‌ هر چیزی‌ به‌ صورت‌ واقعی‌ و عنوان‌ اصلی‌ خویش‌ است، مانند بازگشت‌ ضرب‌ به‌ تأدیب، و فصد به‌ علاج»(27) جالب‌ توجه‌ آنکه‌ استاد و راهنمای‌ موسی، در مقام‌ توجیه‌ کارهای‌ انجام‌ شده، از خود شروع‌ کرده، و به‌ خدا منتهی‌ می‌نمود به‌ عنوان‌ مثال: 1 - نخست‌ دربارة‌ غرق‌ سفینه‌ می‌گوید: «فأردت‌ أن‌ ا‌عیبها و کان‌ ورأهم‌ مل یأخذ کل‌ سفینة‌ غصبا» ‌ ‌ «خواستم‌ تا آن‌ را آسیب‌زده، از گزند طاغوت‌ در امان‌ باشد». قرآن‌ دراین‌باره‌ می‌فرماید: «ولن‌ تجد‌ لسنة‌الله‌ تبدی‌لا» فتح/ 23 اکنون‌ باید پرسید چرا نظریه‌ علامه‌ مورد تهدید یا نقد قرار گرفته‌ است؟ عده‌ای‌ در توجیه‌ این‌ کار می‌گویند: تأویل، آن‌ گونه‌ که‌ علامه‌ تفسیر نموده، بر خلاف‌ تأویلی‌ است‌ که‌ در مصطلح‌ اهل‌ تفسیر آمده‌ است؛ زیرا تأویل‌ متشابهات‌ - اصطلاحا‌ - نوعی‌ تفسیر است‌ که‌ علاوه‌ بر رفع‌ ابهام، دفع‌ شبهه‌ نیز می‌کند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.