Skip to main content
فهرست مقالات

اصول و مبانی حکومت دینی

نویسنده: ؛

تابستان و پاييز 1380 - شماره 20 و 21 علمی-ترویجی (13 صفحه - از 28 تا 40)

کلید واژه های ماشینی : امام علی ،امام علی علیه‌السلام ،علی علیه‌السلام ،حکومت اسلامی ،حضرت علی ،حضرت علی علیه‌السلام ،الله ،امام علیه‌السلام ،اصول و مبانی حکومت ،اصل بیست ،خطاب ،حضرت علیه‌السلام ،خداوند ،مطلب ،خطاب به مالک ،بیست ،حضرت امیرالمؤمنین علیه‌السلام ،خطاب به مالک‌اشتر ،علی‌بن ابی‌طالب علیه‌السلام ،ابی‌طالب علیه‌السلام ،امیرالمؤمنین علیه‌السلام ،تأسیس حکومت ،حضرت امیرالمؤمنین ،امور حکومتی ،امور مملکتی ،توجه به حال ،بندگان خدا ،عرف ان ،معروف و نه‌ی ،قرار دهند

عرایض بنده در این مجمع محترم، پیرامون «اصول و مبانی حکومت اسلامی از منظر امام علی7» است که در وهله اول به بیان فهرست مطالب، و سپس به قدر مجال به توضیح و تفصیل آن خواهیم پرداخت. می توان اصول و مبانی حکومت علی7 را طی 32 اصل تنظیم کرد. اصل اول: انگیزه تاسیس حکومت علوی؛ اصل دوم: دقت در صرف بیت المال؛ اصل سوم: احتراز از اندوختن مال برای متصدیان امور حکومتی؛ اصل چهارم: زهد و ساده زیستی گردانندگان امور حکومتی؛ اصل پنجم: امر به معروف و نهی از منکر؛ اصل ششم: توجه به حال فقرا و دردمندان و محرومان اجتماع و سعی و کوشش در فقرزدایی؛ اصل هفتم: وحدت و اتحاد مسلمانان؛ اصل هشتم: چیزی را از مردم پنهان نکردن و آنان را در جریان امور قرار دادن؛ اصل نهم: به حاشیه نشینان و مقربان دستگاه حکومتی، میدان و فرصت کسب امتیاز و سوءاستفاده از موقعیت ندادن؛ اصل دهم: سعی در جلب رضایت عموم مردم؛ اصل یازدهم: محبت به مردم و احترام به آنها و حفظ کرامت انسان ها؛ اصل دوازدهم: توجه و عنایت خاص به قوای نظامی و انتظامی و دقت در گزینش آنها؛ اصل سیزدهم: عدالت و احتراز از ظلم؛ اصل چهاردهم: از اوضاع و نقشه های دشمنان آگاه بودن و احتراز از غافلگیر شدن در برابر ترفندها و نقشه های آنان؛ اصل پانزدهم: تبلیغات دشمنان را بی پاسخ نگذاشتن؛ اصل شانزدهم: پاسخ گو بودن متصدیان حکومت اسلامی و نگذاشتن دربان برای خود؛ اصل هفدهم: آزادی و تامین آن برای انسان ها؛ اصل هجدهم: سفارش اکید اخلاقی و اجتماعی به مامورین دولت در هنگام انتصاب آنها؛ اصل نوزدهم: نظارت دقیق بر اعمال و اوضاع کارگزاران دولت؛ اصل بیستم: تقدیر و تشویق از نیکوکاران؛ اصل بیست و یکم: سفارش اکید نسبت به امر قضاوت و وظایف قضات و سعی در انتخاب قضات واجد شرایط؛ اصل بیست و دوم: توجه به حال کشاورزان، تجار و صنعتگران و رفع مشکلات آنها در کار و زندگی؛ اصل بیست و سوم: بها دادن به مشورت به عنوان یک اصل در حکومت اسلامی؛ اصل بیست و چهارم: میدان ندادن به کسانی که می خواهند از راه تعریف و تملق و چاپلوسی، تقرب و مقامی به دست آورند؛ اصل بیست و پنجم: تاکید بر تعلیم و تربیت توام با تعهد اسلامی؛ اصل بیست و ششم: وعظ، ارشاد، تبلیغ و نصیحت؛ اصل بیست و هفتم: صلح و امنیت؛ اصل بیست و هشتم: وفا به عهود و پیمان ها؛ اصل بیست و نهم: سعی در آباد ساختن کشور؛ اصل سی ام: فرهنگ جهاد و شهادت طلبی را ترویج و تثبیت نمودن؛ اصل سی و یکم: تدوین و تبیین روش اخذ مالیات؛ اصل سی و دوم: تبیین و توضیح خصوصیات زعیم و شرایط زعامت. اینک به توضیح و تبیین اصول سی و دوگانه مذکور -- که بیش تر مبتنی بر کلام خود حضرت در نهج البلاغه است -- خواهیم پرداخت. اصل اول: انگیزه تاسیس حکومت علوی. امام علی7 در خطبه صدوسی یکم می فرمایند: «بار خدایا، تو به آنچه که از ما صادر شده است آگاهی (جنگ ها و زدوخوردها) که نه برای میل و رغبت به سلطنت و خلافت و نه برای به دست آوردن چیزی از متاع دنیا بوده است، بلکه برای این بود که (چون فتنه و فساد در شهرها شیوع یافت، ظلم و ستم بر مردم وارد گشت و حلال و حرام تغییر نمود، خواستیم) آثار دین تو را (که تغییر یافته بود) بازگردانیم، و در شهرهای تو اصلاح و آسایش را برقرار نماییم تا بندگان ستم کشیده ات در امن و آسودگی باشند و احکام تو که ضایع مانده جاری گردد.»(1) در خطبه 33 نیز هدف امام7 از تشکیل حکومت چنین بیان می شود

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.