Skip to main content
فهرست مقالات

کارکردهای عقل در دین پژوهی

نویسنده:

علمی-ترویجی/ISC (31 صفحه - از 142 تا 172)

کلید واژه های ماشینی : عقل، دین، حکم، خدا، قرآن، حسن و قبح، شریعت، کارکرد، معارف، فعل

عقل موهبتی است که خداوند متعال در سرشت آدمی به ودیعه نهاده و به واسطه‌ی آن امکان بازشناخت و هست و نیست حق از باطل را یافته است و هم از این‌روست که عقل در عرض سایر منابع دینی حجت الاهی و منبع مستقلی قلمداد شده است.

خلاصه ماشینی:

"» * _______________________________ * «مقصود از وجوب عقل عمل، اذعان عقل است به مستحق عقاب بودن در صورت مخالفت با آن چیزی که مورد قطع قرار گرفته است نه اینکه انگیزش و تحریکی از سوی عقل یا عقلا موجود باشد… برای اینکه انگیزشی از قوه عاقله، که شأنش ادراک اشیاء است، مطرح نیست هم‌چنان که انگیزش و تحریک اعتباری از سوی عقلا وجود ندارد کما اینکه به‌خواست خدای تعالی توضیحی ارئه خواهد شد که احکام عقلانی عبارت از قضایای مشهوره است که آراء عقلا در آن مطابقت و همسازی داشته برای حفظ نظام و بقای نوع است مانند: «عدل نیک است و ستم و تجاوز مرحوم علامه طباطبایی معتقدند مفاد‌ «باید و نباید» ضرورت ادعایی است، حاصل سخن ایشان که در اصول فلسفه و روش رئالیسم در این زمینه مطرح فرموده‌اند این است که انسان برای رسیدن به غایات مطلوب خود افعالی را انجام می‌دهد، مثلا برای سیر شدن غذا می‌خورد و برای کسب علم مطالعه می‌کند… از طرف دیگر بین انسان و افعال او، رابطه امکانی برقرار است نه رابطه ضروری، و تا رابطة بین انسان و فعل او ضروری نشود، فعل انجام نمی‌شود، لذا انسان به طور مجازی بین خود و فعل خود رابطه ضروری قرار می‌دهد و وجوبی را اعتبار می‌کند، یعنی وجوبی جعل می‌کند و «باید و نباید» در واقع همین جعل و اعتبار ضرورت است بین انسان وفعل او."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.