Skip to main content
فهرست مقالات

مساله شناسی و نسبت دین و فلسفه

نویسنده:

علمی-ترویجی/ISC (12 صفحه - از 59 تا 70)

کلیدواژه ها :

دین ،فلسفه ،منشأء دین ،اثبات پذیری گزاره های دینی

کلید واژه های ماشینی : دین، فلسفه، حکمت متعالیه، نسبت دین و فلسفه، معرفت فلسفی و آموزه‌های دینی، معرفت، دیدگاه فلسفی، اسلامی، گزاره‌های دینی، تحلیل فلسفی گزاره‌های دینی

پژوهش فلسفی، یکی از وجوه ممیز انسان از حیوان است؛ ‌همان‌گونه که حساسیت به دین، یکی دیگر از وجوه ممیز این دو به شمار می‌رود و پیشینة هر دو به قدمت حضور بشر بر روی زمین است. این دو ویژگی ارتباط محکمی با هم دارند و این ارتباط سبب می‌شود نمودهای این دو ویژگی حیات بشری، (معرفت فلسفی و آموزه‌های دینی) رابطة تنگاتنگی با هم داشته باشند. این روابط را به طور معمول تحت عنوان «دین و فلسفه» بررسی می‌کنند.

خلاصه ماشینی: "ناهمسانی دیدگاه‌های فلسفی در شناخت عقل و علم و مابعدالطبیعه درموضع آن‌ها دربرابر اثبات‌پذیری گزاره‌های دینی تأثیری تام دارد؛ برای مثال،در مکاتب فلسفی مشایی، اشراقی و حکمت متعالیه، ادله‌ای بر وجود خداوند اقامه می‌شود (جوادی آملی، بی‌تا: ص 143ـ 224)؛ در حالی که از موضع دیگری، اگرچه، عقل‌گرا و به معنایی مابعدالطبیعه‌گرا، دست‌کم در مقام نظر، چنین گفته می‌شود: پوشیده نیست که واجب بودن یا نبودن تحصیل معرفت به خدای تعالی، متوقف بر این است که او ـ تعالی ـ امری مشکوک باشد، یا حقیقتی مجهول مبهم، همچون امور مجهول دیگر و نیز بر این که شناخت او همچون شناخت حقایق مجهول یا مشکوک باشد و از جملة آن‌ها شمرده شود و همچنین متوقف بر امکان تحصیل شناخت به او ـ تعالی ـ و علم به وجود او ـ سبحانه ـ به صورت علم حصولی و تصور‌پذیری او ـ تعالی ـ است؛ در حالی که حق آشکاری که در آن شکی نیست، این است که وجود او ـ تعالی ـ امر مشکوک مجهول نیست تا اثبات او تحصیل معرفت به او به اقامه برهان إن یا لم نیازی داشته باشد و از آن‌جا که تصور او ـ تعالی ـ ممکن نیست، گفته‌اند: تحصیل معرفت به او: تعالی ـ یعنی یقین به وجود او، سبحانه ـ تنها تصوری بالوجوه از او ـ تعالی ـ است و آن را معرفت بالوجه نامیده‌اند و خود را به آن راضی کرده‌اند؛ در حالی که آیات کریمه و روایات مبارکه با بلندترین ندا بر خلاف آن و محال بودن آن و بر این که معرفت خدای تعالی امری فطری بسیط ..."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.