Skip to main content
فهرست مقالات

نگاه قرآن به عقلانیت دین

نویسنده:

ISC (6 صفحه - از 10 تا 15)

کلید واژه های ماشینی : عقل، قرآن، دین، نگاه قرآن به عقلانیت دین، تعقل، معرفت، تفکر، فکر، احکام، نفس

خلاصه ماشینی:

"«کذلک یحیی الله الموتی ویریکم آیاته لعلکم تعقلون» (بقره37/)، «افلا یتدبرون القران ام علی قلوب اقفالها» (محمد42/) همچنین تشویق به تأمل و نظر در امور تکوینی از دیگر موارد اهتمام قرآن به امر اندیشیدن است. گزاره‌های عقلی یا فلسفی نظیر «لو کان فیهما آلهة الا الله لفسدتا» (انبیاء22/)،گزاره‌های تجربی مانند «الله الذی‌ ارسل الریاح فتثیر سحابا فسقناه الی بلد میت» (فاطر9/)، گزاره‌های نقلی و تاریخی چون «لقد کان فی یوسف و اخوته‌ آیات للسائلین» (یوسف7/)و گزاره‌های ارزشی «کتب علیکم‌ الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون» (بقره381/) پیداست که این گزاره‌ها برخی توصیفی و بعضی ارزشی‌اند؛ بر این اساس دفاع عقلانی امر دین به تناسب نوع و سنخ‌ گزاره‌ها روشی خاص می‌طلبد. 1-معرفت حسی: «جعل لکم السمع و الابصار و الافئده‌ لعلکم تشکرون» (نحل87/)نظیر این بیان در قرآن شریف در چهار مورد دیگر تکرار و در پایان به دو مسأله شکر و مسؤولیت اشاره شده است. 3-معرفت شهودی:قرآن مجید در مواردی از این نوع‌ شناخت با صراحت سخن می‌گوید «و کذلک نری ابراهیم‌ ملکوت السموات و الارض» (انعام57/)نشان دادن و ارائه عالم‌ ملکوت به انسان تنها از راه علم شهودی و نه حصولی میسر است، «و اذا اخذ ربک من بنی آدم من ظهور هم ذریتهم‌ و اشهدهم علی انفسم الست بربکم قالوا بلی» (اعراف271/) در عالم ذر خدای متعال انسان‌ها را بر نفس خودشان‌ شاهد گرفت و نفسشان را مشهود آنها قرار داد. پس استنتاج احکام عام از آیات فوق یا تعقل یا تفکر که در خود مقدمات نقلی یا تجربی دارد،تنها با استفاده از قضایای‌ بدیهی مضمر و مطوی ممکن است و تا یاری آنها نباشد، چنین استنتاجاتی صورت نخواهد گرفت."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.