Skip to main content
فهرست مقالات

پلورالیسم دینی: نقد، راه حل

نویسنده:

علمی-ترویجی/ISC (22 صفحه - از 55 تا 76)

کلیدواژه ها :

تجربه دینی ،جان هیک ،پلورالیسم دینی ،حقانیت ،فنومن ،نومن ،تجربه عرفانی ،رؤیت خدا ،نجات‌بخشی ،تکثر دینی

کلید واژه های ماشینی : دینی، کانت، پلورالیسم دینی، نومن، جان هیک، نظریه فنومن و نومن کانت، خدا، هیک طراح نظریه پلورالیسم دینی، تجربه، فنومن

این مقاله بر آن است تا یکی از مسائل مهم در عرصه دین‌پژوهی و فلسفه دین، یعنی پلورالیسم دینی را نقد و بررسی کند. پلورالیسم دینی ، بر آن است که همه ادیان، حداقل الاهی، حقانیت و نجات‌بخشی یکسان دارند. در بحث پلورالیسم دینی، ابتدا، قرائت‌های گوناگون پلورالیسم دینی مطرح و سپس قرائت مورد تأکید جان هیک طراح نظریه پلورالیسم دینی در جهان معاصر مشخص شده است. در ادامه، مبنای پلورالیسم دینی که نظریه فنومن و نومن کانت در باب شناخت است، مورد انتقاد قرار گرفته و اثبات شده که پذیرش چنین مبنایی مستلزم قبول لاادری‌گرایی در باب شناخت واقعیت است؛ سپس مبنای دیگر پلورالیسم دینی یعنی تجربه دینی، بررسی شده و ضمن پاسخ به اشکال جان هاسپرز درباره تجربه دینی، اصل تجربه دینی به صورت منبع شناخت مورد قبول قرار گرفته و راه‌حل مناسب برای این تفاسیر متفاوت ارائه شده است که با پلورالیسم دینی جان هیک تفاوت‌هایی دارد. در پایان، دیدگاه قرآن و روایات اسلامی در باب رؤیت خدا مطرح شده است.

خلاصه ماشینی:

"به تعبیری، بهترین مبنای فلسفی توجیه این رویکرد، دیدگاه شلایرماخر در باب تجربه دینی و نظریه کانت در باب فنومن و نومن است؛ البته منظور جان هیک از این نوع پلورالیسم، این نیست که همه آموزه‌های ادیان مختلف درست هستند؛ زیرا او با صراحت اعلام می‌کند که برخی از تعالیم سنتی مسیحیت (به‌ویژه آموزه‌های مربوط به تجسم و نجات انحصاری مسیحیان مؤمن) نادرست است. آن‌ها می‌توانند توصیف خود را به واقع هم نسبت دهند؛ ولی باید توجه داشته باشند که وصف آن‌ها وصف کاملی از خدا نیست؛ البته برخی وصف‌های ناسازگار و متقابل در باب خدا را هم باید به عقل عرضه کرد؛ زیرا یک طرف این وصف‌ها، وصف‌های وهمی از خداوند است که با موازین عقلی سازگاری ندارد؛ بنابراین، نباید برهان تجربه دینی را از آن رو که مستلزم وصف‌های ناسازگار در باب خداوند است انکار کرد؛ همان‌طور که اصل تجربه حسی به دلیل وصف‌های ناسازگار از یک حادثه مورد انکار نیست."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.