Skip to main content
فهرست مقالات

تبیین و تحلیلی بر آرای فیلسوفان عقل گرا و ناعقل گرا

نویسنده:

(20 صفحه - از 81 تا 100)

کلید واژه های ماشینی : عقل‌گرایان، پوپر، علم، نظریه، لاکاتوش، تبیین، کوهن، صدق، رئالیسم، جامعة علمی

خلاصه ماشینی:

"اما شاید علم تنها فعالیت بشری باشد که به طور نظام‌مند مورد نقادی قرار گرفته و غالبا تصحیح شده است؛ در حالی که در سایر زمینه‌ها تغییر وجود دارد ولی به ندرت پیشرفت است. (لائودن، 1977) مهم‌ترین مشکلات عقل‌گرایی آن است که: اولا هدف علم چیست؟ حقیقت یا نزدیک شدن به حقیقت، آیا می‌توان هدف دیگری برای فعالیت علمی قائل شد؟ دوم آنکه اگر هدف دیگری به جز “نزدیک شدن به حقیقت” قابل قبول نباشد آیا می‌توان تبیینی کافی و درست از این مفهوم ارائه نمود؟ اصول مقایسه و تاریخ واقعی علم به فرض اینکه عقل‌گرا بتواند ادعاهایش را دربارة هدف فعالیت علمی اثبات کند گام بعدی فراهم آوردن توجیهی عقلانی برای مجموعه‌ای خاص از اصول مقایسه است که در مدل به کار گرفته شده است. به طور خلاصه، تفاوت‌های عقل‌گرایی و ناعقل‌گرایی عبارت است از اینکه مدافع یک مدل عقلانی باید چهار کار را انجام دهد: 1ـ استدلال قیاس‌ناپذیری‌ را که از سوی ناعقل‌گرایان ارائه شده، رد کند؛ به این ترتیب که نشان دهد نظریه‌ها قابل قیاس‌اند. به طور مثال، اگر هدف علم را بهبود قدرت پیش‌بینی نظریه‌ها لحاظ کنیم، همان طور که ابزارانگاران چنین باوری دارند،‌ به سادگی می‌توانیم مدعی پیشرفت در علم شویم؛ زیرا همة طرف‌های درگیر در بحث عقلانیت بر این مسأله اجماع دارند که بهبود شگرفی در سطح موفقیت مشاهده‌ای وجود داشته و قابلیت پیش‌بینی در علم، بسیار افزایش یافته است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.