Skip to main content
فهرست مقالات

اصطلاحات (11)

(14 صفحه - از 143 تا 156)

کلید واژه های ماشینی : اصطلاحات، نظریه، مکانیک کوانتوم، فلسفة علم، فیزیکی، علم، نظریة کوانتوم، مکان، اصل، فرضیه‌ها

خلاصه ماشینی: "اما در مقابل این رویکردها، فیلسوفانی وجود دارند که درباب نظریه‌های علمی، واقع‌گرا هستند و معتقدند که حتی مشاهده‌ناپذیرهای یک نظریه، واقعیت دارند و محتوای علمی نظریه را نمی‌توان به جملات مشاهده‌ای آن محدود ساخت. کسانی که خود را واقع‌گرای علمی می‌دانند از جمله بر این تأکید دارند که نظریه‌های علمی «جا‌افتاده» نوعا بر اوصاف واقعی جهان دلالت می‌کنند، و تاریخ گذشته ابطال‌های نظریه‌های علمی مقبول نمی‌تواند دلیل قانع‌کننده و خوبی برای شکاکیت دائم درخصوص مدعیات صادق نظریه‌های علمی معاصر باشد، و آن دسته از اصطلاحات نظریه‌های علمی را که بر مشاهده‌ناپذیر‌ها دلالت می‌کنند باید برحسب معنای ظاهری آنها تلقی کرد و نباید به شیوة ابزارانگارانه تفسیر کرد. گاهی چنان است که چند نظریة متفاوت، که مشتمل بر مفاهیم نظری متفاوت هستند، با شاهد تجربه‌ای که در دسترس است به‌ طور تجربی حمایت می‌شوند و با آن شاهد سازگار هستند؛ به‌ تعبیر دیگر، هرگاه چند نظریه که منطقا با یکدیگر سازگار نیستند اما همة شواهد ممکن تجربی همة آنها را حمایت کند می‌‌گویند این نظریه‌ها تحت تصمیم‌اند. البته جبرانگاری را نباید با مدعیات مربوط به پیش‌بینی‌پذیر بودن کلی خلط کرد زیرا حتی اگر جبرانگاری دیدگاهی درست باشد ممکن است وضعیت کامل جهان هرگز برای معرفت علمی در اصل دسترس‌پذیر نباشد. رویکرد دوم، برعکس، می‌کوشید نشان دهد که چندان عقلانیتی در تاریخ علم وجود ندارد و عوامل بسیاری در خارج از خود علم وجود دارند که بر پژوهش‌های علمی و مسیری که طی می‌کند تأثیر می‌کنند و در این میان تحولات تاریخ علم به‌گونه‌ای است که نه می‌توان آن را بازسازی عقلانی کرد و نه می‌توان به‌ طور قاطع «پیشرفت» را به آن نسبت داد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.