Skip to main content
فهرست مقالات

معرفت شناسان (9): لاری لائودن

(10 صفحه - از 157 تا 166)

کلید واژه های ماشینی : لائودن، عقلانیت، نظریه، علمی، مسائل، حل مسئله، لاری لائودن، مسئلة تجربی نابهنجار، مسئلة نابهنجار، عقلانیت علم

خلاصه ماشینی: "مطلبی که هرچند تا اندازه‌ای ظاهرا تکراری است اما هم از سوی فیلسوفان علم و هم از سوی مورخان علم تا اندازة زیادی مورد غفلت بوده است: فیلسوفان علم، روی هم رفته، تصور کرده‌اند که می‌توانند با غفلت از این واقعیت که نظریه‌های علمی معمولا کوشش‌هایی برای حل مسائل تجربی خاص دربارة جهان طبیعی هستند عقلانیت علم را آشکار سازند. هریک از نظریه‌های منفرد که جزئی از سنت تحقیقاتی هستند چون شامل برخی پیش‌بینی‌های دقیق جزئی هستند آزمون‌پذیرند، اما اصل سنت تحقیقاتی نه تبیین‌گر است نه پیش‌بینی‌کننده نه مستقیما آزمون‌پذیر؛ سنت تحقیقاتی، به‌ طور مثال، به ما نمی‌گوید که وقتی نور در بین آب و هوا می‌شکند برای نور چه اتفاقی می‌افتد، یا به ما نمی‌گوید که چرا سرب در دمایی پایین‌تر از مس ذوب می‌شود؛ اما نباید نتیجه گرفت که پس سنت‌های تحقیقاتی در خارج از فرایند حل مسئله قرار دارند، بلکه کل کارکرد سنت تحقیقاتی مجهز ساختن ما به ابزارهایی است که برای حل مسائل، اعم از مسائل تجربی و مفهومی، به آنها نیاز داریم. سنت تحقیقاتی موفق سنتی است که از راه نظریه‌های تشکیل‌دهنده‌اش به حل کافی تعداد بیش‌تری از مسائل تجربی و مفهومی رهنمون شود (صص 2 ـ 81) سنت‌های تحقیقاتی مخلوقاتی تاریخی‌اند و در محیط عقلانی خاصی خلق می‌شوند و بنابراین مثل هر مخلوق دیگری پس از یک دوره بالندگی پژمرده می‌شوند و می‌میرند، اما در این میان می‌توان سنت‌های رقیب را نسبت به یکدیگر سنجید و یکی از آنها را برگزید."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.