Skip to main content
فهرست مقالات

معرفت شناسان (11): کتفرید ویلهلم لایب نیتس

(12 صفحه - از 141 تا 152)

کلید واژه های ماشینی : لایب‌نیتس ،معرفت ،حقایق ،اصل ،عقل ،اصل جهت کافی ،منطق ،عقیدة لایب‌نیتس معرفت حقایق ،گزاره ،صدق ،کتفرید ویلهلم لایب‌نیتس ،همة اصل‌های این‌همان بودن ،نفس ،اصل تناقض ،عقیدة لایب‌نیتس جهت عقلی ،مفاهیم فلسفة لایب‌نیتس مفهوم جهان‌های ،عقیدة لایب‌نیتس ،لایب‌نیتس مفهوم جهان‌های ممکن ،مفهوم ،مفهوم جهان‌های ممکن لایب‌نیتس ،استدلال ،صدق گزاره صدق ضروری ،معرفت شناسان ،جهان‌های ممکن ،انسان ،لایب‌نیتس جهت عقلی کافی ،اصل این‌همانی ،تصورات ،حقایق ضروری ،ذهن

خلاصه ماشینی:

"به این ترتیب، لایب‌نیتس به‌سبب باور به وجود اصل جهت کافی به مسئلة جهان‌های ممکن می‌رسد، و برخلاف اسپینوزا، معتقد می‌شود که همة آنچه در علم خداوند ممکن بوده است تحقق نیافته است بلکه جهانی تحقق یافته است که از نظر کمالات دارای بیشترین شایستگی (fitness) بوده است، و پیدایش آن حاصل علم و حکمت بالغة خداوند است. به عقیدة لایب‌نیتس چون حواس هرگز نمی‌‌توانند ما را از ضروری بودن مفاد یک قضیة معین آگاه سازند، منشأ معرفت ما نسبت به آن را باید فاهمة محض دانست؛ به تعبیر دیگر، این معرفت باید از اصولی گرفته شود که فطری ذهن هستند: معلوم می‌شود که حقایق ضروری، از قبیل آنچه در ریاضیات محض و مخصوصا در حساب و هندسه می‌یابیم، باید اصولی داشته باشند که اثبات آنها نه بر نمونه‌ها مبتنی است و، درنتیجه، نه بر گواهی حواس، هرچند بدون حواس هرگز برای ما پیش نمی‌آمد که دربارة اصول بیاندیشیم،... و هرچه در آن نقش بندد صرفا از حواس و از تجربه برمی‌آید، یا نفس در ابتدا دارای سرچشمه‌های مفاهیم گوناگون و آموزه‌هایی است که اشیای خارجی صرفا سر فرصت آنها را آشکار می‌سازند؟ به این ترتیب، این تصور که بعضی مفاهیم و آموزه‌ها فطری ذهن انسان هستند، نه‌تنها هستة اصلی معرفت‌شناسی، بلکه هستة اصلی مابعدالطبیعة لایب‌نیتس را نیز تشکیل می‌دهد زیرا او معتقد است که اساسی‌ترین مفاهیم مابعدالطبیعی، از قبیل مفهوم جوهر و علیت، مفاهیم فطری‌اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.